| Словарь по нанотехнологии | |
calixarenes |
calixarenes |
Каликсарены |
Макроциклические соединения, продукты циклической олигомеризации фенола с формальдегидом. В составе классических каликсаренов можно выделить верхний, центральный кольцевой и нижний ободы, образованные трет-бутильными заместителями в параположении, ароматическими ареновыми фрагментами и гидрокси- или алкокси- заместителями в нижнем положении макроцикла соответственно. В совокупности данные структурные фрагменты формируют внутреннюю полость молекулы каликсарена, объём которой в среднем равен 10 кубическим ангстремам. Название происходит от латинского слова «calix» или «chalice» – чаша, что отражает форму молекулы, и слова «арен (агепе)», указывающее на ароматический строительный блок данного соединения. |
kaliksarenlar каликсаренлар |
Makrosiklik birikmalar, fenolni formaldegid bilan siklik oligomerlash mahsulotlari. Klassik kaliksarenlar tarkibida mikrosiklning parahola-tida tret-butil o‘rnini bosuvchilar bilan, quyi holatida aromatik aren fragmentlar va gidroksi yoki alkoksi o‘rnini bosuvchi bilan hosil qilin-gan yuqori markaziy halqani va quyi gardish-larni ajratish mumkin. Bu strukturaviy element-lar birgalikda, hajmi o‘rtacha 10 kub angstremga teng bo‘lgan kaliksaren molekulasining ichki kovagini shakllantiradi. Nomi lotincha molekula shaklini aks ettiradigan «calix» yoki «chalice»− kosa so‘zidan, va ushbu birikmaning aromatik qurilish blokini ko‘rsatadigan «aren (agepe)» so‘zidan kelib chiqadi.
Макроциклик бирикмалар, фенолни формальдегид билан циклик олигомерлаш маҳсулотлари. Классик каликсаренлар таркибида микроциклнинг параҳолатида третбутиль ўрнини босувчилар билан, қуйи ҳолатида ароматик арен фрагментлар ва гидрокси ёки алкокси ўрнини босувчи билан ҳосил қилин-ган юқори марказий ҳалқани ва қуйи гардиш-ларни ажратиш мумкин. Бу структуравий элементлар биргаликда, ҳажми ўртача 10 куб ангстремга тенг бўлган каликсарен молекуласининг ички ковагини шакллантиради. Номи лотинча молекула шаклини акс эттирадиган «calix» ёки «chalice» − коса сўзидан, ва ушбу бирикманинг ароматик қурилиш блокини кўрсатадиган «арен (агепе)» сўзидан келиб чиқади. |