| Словарь по нанотехнологии | |
nanomashina наномашина |
Molekulalar tayyorlash texnologiyasi asosida yaratilgan sun’iy molekulyar mashina. Detallari ayrim molekulalardan hosil qilingan juda kichik o‘lchamlardagi mexanik qurilma. Nanomashinalar tayyorlashga bo‘lgan yondashuvlardan biri, foydali qurilmalardan nusxa olish va sintez qilish uchun, DNK, RNK fermentlar, oqsillar kabi biologik molekulalardan foydalanishni ko‘zda tutadi (bu yondashuvni shartli ravishda ko‘tarilib boruvchi yondashuv deb atash mumkin). Ikkinchi yondashuvga ko‘ra, mavjud mikroishlov berish instrumentlarini, ulardan nanodarajada foydalanish mumkin bo‘lgungacha izchil ixchamlashtirish zarur (pasayib boradigan yondashuv). Yondashuvlardan har biri afzalliklar va kamchiliklarga ega, molekulalar ishlab chiqara oladi-gan birinchi nanofabrikalar ko‘proq har ikki yondashuvni birlashtiradi.
Молекулалар тайёрлаш технологияси асосида яратилган сунъий молекуляр машина. Деталлари айрим молекулалаpдан ҳосил қилинган жуда кичик ўлчамлардаги механик қурилма. Наномашиналар тайёрлашга бўлган ёндашув-лардан бири, фойдали қурилмалардан нусха олиш ва синтез қилиш учун, ДНК, РНК ферментлар, оқсиллар каби биологик молекулалардан фойдаланишни кўзда тутади (бу ёндашувни шартли равишда кўтарилиб борувчи ёндашув деб аташ мумкин). Иккинчи ёндашувга кўра, мавжуд микроишлов бериш инс-трументларини, улардан нанодаражада фой-даланиш мумкин бўлгунгача изчил ихчамлаштириш зарур (пасайиб борадиган ёндашув). Ёндашувлардан ҳар бири афзалликлар ва камчиликларга эга, молекулалар ишлаб чиқара оладиган биринчи нанофабрикалар кўпроқ ҳар икки ёндашувни бирлаштиради. |
Наномашина |
Искусственная молекулярная машина, созданная на основе технологии изготовления молекул. Механическое устройство столь миниатюрных размеров, что детали его образованы отдельными молекулами. Один из подходов к изготовлению наномашин подразумевает использование биологических молекул, таких как ДНК, РНК, ферментов и белков для синтеза и копирования полезных устройств (этот подход можно условно наз-вать восходящим). Согласно другому подходу, необходима последовательная миниатюризация существующих инструментов микрообработки, вплоть до возможности использования их на наноуровне (нисходящий подход). Каждый из подходов имеет преимущества и недостатки, и первые нанофабрики, способные производить молекулы, скорее всего, будут сочетать оба подхода. |
nanomachine |
nanomachine |