| Словарь по нанотехнологии | |
nanoparticle |
nanoparticle |
Наночастица |
Сферические или капсулообразные структу-ры, размер которых изменяется от десятых долей до 100 nm. Свойства наночастиц отли-чаются от свойств объемного вещества, сос-тоящего из таких же атомов. К наночасти-цам относят объекты, содержащие от 10 до десятков тысяч атомов. Такой большой раз-брос размеров определяется тем, что трудно установить четкую верхнюю границу разме-ра, определяющую изменения деформацион-ных, электрических, магнитных, оптических и других свойств этих малоразмерных твер-дых объектов. Многие наночастицы имеют полость, то есть своего рода резервуар, в ко-торый могут быть помещены противоопу-холевое средство, метка или маркер, хими-ческие вещества- «репортеры», оповещаю-щие о том, оказал ли лекарственный препарат терапевтический эффект. На поверхности наночастицы также можно закрепить какие-либо вещества или объекты, к примеру, антитела, лекарственные средства, радиофар-мацевтические средства или репортеры. Большинство искусственных наночастиц дос-таточно миниатюрны, чтобы проходить через кровеносные капилляры и попадать в клетки. |
nanozarra нанозарра |
O‘lchami o‘nlab ulushlardan 100 nm gacha o‘z-garadigan sferik yoki kapsulasimon struktura-lar. Nanozarralarning xossalari aynan shunday atomlardan tuzilgan hajmiy modda xossalaridan farq qiladi. Nanozarralarga 10 dan tortib o‘nlab ming atomni ichiga oladigan obyektlar kiradi. O‘lchamlarning bunday tarqoqlanishi, kichik o‘lchamli bu qattiq obyektlarning deformatsion, elektr, magnit, optik va boshqa xossalari o‘zga-rishini belgilaydigan o‘lchamning aniq yuqori chegarasini o‘rnatish qiyinligi bilan belgilanadi. Ko‘pgina nanozarralar bo‘shliqqa, ya’ni o‘ziga xos rezervuarga ega, unga o‘smaga qarshi vosita, belgi yoki marker, dori vositasi terapevtik sama-ra bergan-bermaganligidan xabar beruvchi kim-yoviy moddalar – «reportyorlar» joylashtirilishi mumkin. Nanozarra sirtida, shuningdek, ba’zi moddalar yoki obyektlarni, masalan, antitanalar, dori vositalari, radiofarmatsevtik vositalar yoki reportyorlarni mahkamlash ham mumkin. Ko‘p-gina sun’iy nanozarralar qon yuradigan kapil-lyarlar orqali o‘tish va hujayralarga borish uchun ancha kichik.
Ўлчами ўнлаб улушлардан 100 nm гача ўзгарадиган сферик ёки капсуласимон струк-туралар. Нанозарраларнинг хоссалари айнан шундай атомлардан тузилган ҳажмий модда хоссаларидан фарқ қилади. Нанозарраларга 10 дан тортиб ўнлаб минг атомни ичига оладиган объектлар киради. Ўлчамларнинг бундай тарқоқланиши, кичик ўлчамли бу қаттиқ объектларнинг деформацион, электр, магнит, оптик ва бошқа хоссалари ўзгари-шини белгилайдиган ўлчамнинг аниқ юқори чегарасини ўрнатиш қийинлиги билан белги-ланади. Кўпгина нанозарралар бўшлиққа, яъни ўзига хос резервуарга эга, унга ўсмага қарши восита, белги ёки маркер, дори воси-таси терапевтик самара берган-бермаганлиги-дан хабар берувчи кимёвий моддалар – «ре-портёрлар» жойлаштирилиши мумкин. Нано-зарра сиртида, шунингдек, баъзи моддалар ёки объектларни, масалан, антитаналар, дори воситалари, радиофармацевтик воситалар ёки репортёрларни маҳкамлаш ҳам мумкин. Кўп-гина сунъий нанозарралар қон юрадиган капиллярлар орқали ўтиш ва ҳужайраларга бориш учун анча кичик. |