| Словарь по нанотехнологии | |
chekinadigan chetki burchak чекинадиган четки бурчак |
Uch fazali kontakt liniyasining suyuq faza to-mon harakatlanishi boshlanish momentida hosil bo‘ladigan chetki burchak. Quyidagicha o‘lcha-nadi. Avval, namuna suyuqlikka joylashtiriladi, ya’ni butun qattiq sirti majburan ho‘llanadi, ke-yin plastinaga gaz pufakchasi keltiriladi. Uning ta’sirida suyuqlik oldin ho‘llangan sirtdan orqa-ga oqadi (chekinadi). Shu sababli, suyuqlik oqa boshlagan onda o‘lchangan burchak oqib ketish (yoki chekinish) burchagi deyiladi. Oqib kelish va oqib ketishdagi chetki burchaklar farqi tartib gisterezisi deb ataladi. «Tartib» atamasi qattiq jism sirtining, ho‘llanishda ishtirok etadigan boshqa ikki fazasi bilan kontaktlanish izchilligi-ning muhimligini ta’kidlaydi.
Уч фазали контакт линиясининг суюқ фаза томон ҳаракатланиши бошланиш моментида ҳосил бўладиган четки бурчак. Қуйидагича ўлчанади. Аввал, намуна суюқликка жойлаштирилади, яъни бутун қаттиқ сирти мажбуран ҳўлланади, кейин пластинага газ пуфакчаси келтирилади. Унинг таъсирида суюқлик ол-дин ҳўлланган сиртдан орқага оқади (чекинади). Шу сабабли, суюқлик оқа бошлаган онда ўлчанган бурчак оқиб кетиш (ёки чекиниш) бурчаги дейилади. Оқиб келиш ва оқиб кетишдаги четки бурчаклар фарқи тартиб гистерезиси деб аталади. «Тартиб» атамаси қаттиқ жисм сиртининг, ҳўлланишда иштирок этадиган бошқа икки фазаси билан контактланиш изчиллигининг муҳимлигини таъкидлайди. |
Отступающий краевой угол |
Краевой угол, образующийся в момент начала движения линии трехфазного контакта в сторону жидкой фазы. Измеряют следующим образом. Сначала образец помещают в жидкость, то есть принудительно смачивают всю твердую поверхность, потом к пластине подводят пузырек газа. Под его действием жидкость оттекает (отступает) с ранее смоченной поверхности. Поэтому угол, измеренный в момент начала течения жидкости, называется углом оттекания (или отступающим углом). Различие краевых углов при натекании и оттекании называется порядковым гистерезисом. Термин «порядковый» подчеркивает важность последовательности контакта поверхности твердого тела с двумя другими фазами, участвующими в смачивании. |
receding contact angle |
receding contact angle |