Словарь по нанотехнологии

Raman sochilishi

Раман сочилиши

Yorug‘likning gazlarda, suyuqliklarda va kristallarda, chastotasi sezilarli o‘zgarishi ostida kechadigan sochilishi. Yorug‘likning Reley sochilishidan farqli ravishda, yorug‘likning Raman sochilishida sochilgan nurlanish spektrida, birlam-chi (qo‘zg‘atuvchi) yorug‘lik spektrida bo‘lmagan spektral liniyalar paydo bo‘ladi. Paydo bo‘lgan liniyalarning soni va joylashishi moddaning molekulyar tuzilishi bilan belgilanadi. Yorug‘likning kоmbinatsion sochilishi 1928-yilda G.S.Landsberg va L.I.Mandelshtam tomonidan, kristallarda yorug‘likning sochilishini tadqiq qilishda va bir vaqtda Ch.V.Raman va K.S.Krishnan tomonidan suyuqliklarda yorug‘-likning sochilishini tadqiq qilishda ochilgan. 1930-yilda Ch.V.Raman yorug‘likning sochilishi bo‘yicha ishlar yuzasidan va uning nomi bilan atalgan effekt ochilishi yuzasidan fizika bo‘yi-cha Nobel mukofotini oldi.

 

Ёруғликнинг газларда, суюқликларда ва кристалларда, частотаси сезиларли ўзгариши остида кечадиган сочилиши. Ёруғликнинг Рэлей сочилишидан фарқли равишда, ёруғликнинг Раман сочилишида сочилган нурланиш спектрида, бирламчи (қўзғатувчи) ёруғлик спектрида бўлмаган спектрал линиялар пайдо бўлади. Пайдо бўлган линияларнинг сони ва жойлашиши модданинг молекуляр тузилиши билан белгиланади. Ёруғликнинг комбинацион сочилиши 1928 йилда Г.С.Ландсберг ва Л.И.Мандельштам томонидан, кристалларда ёруғликнинг сочилишини тадқиқ қилишда ва бир вақтда Ч.В.Раман ва К.С.Кришнан томо-нидан суюқликларда ёруғликнинг сочилишини тадқиқ қилишда очилган. 1930 йилда Ч.В.Раман ёруғликнинг сочилиши бўйича ишлар юзасидан ва унинг номи билан аталган эффект очилиши юзасидан физика бўйича Нобель мукофотини олди.

Рамановское рассеяние

Рассеяние света в газах, жидкостях и кристаллах, сопровождающееся заметным изменением его частоты. В отличие от рэлеевского рассеяния света, в случае рамановского рассеяния света в спектре рассеянного излучения появляются спектральные линии, которых нет в спектре первичного (возбуждающего) света. Число и расположение появившихся линий определяется молекулярным строением вещества. Комбинационное рас-сеяние света было открыто Г.С.Ландсбергом и Л.И.Мандельштамом в 1928 г. при исследовании рассеяния света в кристаллах и одновременно Ч.В.Раманом и К.С.Кришнаном при исследовании рассеяния света в жидкостях. В 1930 г. Ч.В.Раман получил Нобелевскую премию по физике за работы по рассеянию света и за открытие эффекта, названного его именем.

Raman scattering

Raman scattering