Словарь по нанотехнологии

Casimir effect

Casimir effect

Эффект Казимира

Эффект, заключающийся во взаимном притяжении проводящих незаряженных тел под действием квантовых флуктуаций в вакууме. Чаще всего речь идёт о двух параллельных незаряженных зеркальных поверхностях, размещённых на близком расстоянии, однако эффект Казимира существует и при более сложных геометриях. Причиной эффекта Казимира являются энергетические колебания физического вакуума из-за постоянного рождения и исчезновения в нём виртуальных частиц. Эффект был предсказан голландским физиком Хендриком Казимиром в 1948 году, а позднее подтверждён экспериментально.

Kazimir effekti

Казимир эффекти

Vakuumda kvant fluktuatsiyalar ta’sirida o‘tka-zadigan zaryadlanmagan jismlarning o‘zaro tortishishida ifodalanadigan effekt. Gap ko‘proq, yaqin masofada joylashtirilgan ikkita parallel zaryadlanmagan ko‘zgu sirtlar to‘g‘risida bormoqda, biroq Kazimir effekti birmuncha murakkabroq geometriyalarda ham mavjud bo‘ladi. Fizik vakuumning, unda virtual zarralarning doimiy ravishda paydo bo‘lishi va yo‘qolishi tufayli yuz beradigan energetik tebranishlari Kazimer effektiga sabab bo‘ladi. Effekt gollandiyalik fizik Xendrik Kazimer tomonidan 1948-yilda bashorat qilingan, keyinchalik eksperimental tarzda tasdiqlangan.

 

Вакуумда квант флуктуациялар таъсирида ўтказадиган зарядланмаган зарраларнинг ўзаро тортишишида ифодаланадиган эффект. Гап кўпроқ, яқин масофада жойлаштирилган иккита параллел зарядланмаган кўзгу сирт тўғрисида бормоқда, бироқ Казимир эффекти бирмунча мураккаброқ геометрияларда ҳам мавжуд бўлади. Физик вакуумнинг, унда виртуал зарраларнинг доимий равишда пайдо бўлиши ва йўқолиши туфайли юз берадиган энергетик тебранишлари Казимер эффектига сабаб бўлади. Эффект голландиялик физик Хендрик Казимер томонидан 1948 йилда башорат қилинган, кейинчалик экспериментал тарзда тасдиқланган.