Показаны 21061-21080 из 33948
ТерминОбозначения
Язик 
 

exponential assembly

exponential assembly

English

o‘ta o‘tkazuvchanlik

ўта ўтказувчанлик

Ba’zi materiallarning muayyаn temperaturadan pastda nolga teng elektr qarshilikka ega bo‘lish xususiyati. O‘ta o‘tkazuvchan holatga o‘tadigan ko‘plab sof elementlar, qotishmalar va kerami-kalar mavjud. Sof namunalar uchun o‘ta o‘tka-zuvchan holatga o‘tishning temperatura intervali gradusning mingdan bir ulushidan oshmaydi, shuning uchun Tc – o‘ta o‘tkazuvchan holatga o‘tish temperaturasining muayyan qiymati ma’-noga ega. Bu kattalik kritik o‘tish temperaturasi deb ataladi va qo‘rg‘oshin uchun 7,2 К, qalay uchun 3,7 К, alyuminiy uchun 1,2 K, simob uchun 4,2 K qiymatga ega.

 

Баъзи материалларнинг муайян температура-дан пастда нолга тенг электр қаршиликка эга бўлиш хусусияти. Ўта ўтказувчан ҳолатга ўтадиган кўплаб соф элементлар, қотишмалар ва керамикалар мавжуд. Соф намуналар учун ўта ўтказувчан ҳолатга ўтишнинг тем-пература интервали градуснинг мингдан бир улушидан ошмайди, шунинг учун Тс – ўта ўтказувчан ҳолатга ўтиш температурасининг муайян қиймати маънога эга. Бу катталик критик ўтиш температураси деб аталади ва қўрғошин учун 7,2 К, қалай учун 3,7 К, алюминий учун 1,2 К, симоб учун 4,2 К қийматга эга.

O'zbek

Сверхпроводимость

Свойство некоторых материалов обладать ну-левым электрическим сопротивлением ниже определённой температуры. Существует множество чистых элементов, сплавов и керамик, переходящих в сверхпроводящее состояние. Температурный интервал перехода в сверх-проводящее состояние для чистых образцов не превышает тысячных долей градуса и поэтому имеет смысл определённое значение Tc – температуры перехода в сверхпроводящее состояние. Эта величина называется критической температурой перехода и имеет значение для свинца 7,2 К, олова 3,7 К, алюминия 1,2 К, ртути 4,2 К.

Русский

 superconductivity

 superconductivity

English

o‘ta o‘tkazgich

ўта ўтказгич

Muayyan kritik temperaturadan pastda sovitil-ganda elektr qarshiligi nolgacha tushib ketadi-gan, ya’ni o‘ta o‘tkazuvchanlik kuzatiladigan modda. Mis (Cu), kumush (Ag), oltin (Au), platina (Pt) dan, ishqoriy, ishqoriy yer va ferro-magnit metallardan tashqari, qolgan metall ele-mentlarning katta qismi o‘ta o‘tkazgichlar hisob-lanadi. Germaniy (Ge), vismut (Bi) bosim ostida sovitilganda o‘ta o‘tkazgichlarga aylanadi. O‘ta o‘tkazuvchan holatga, shuningdek, bir necha yuz metall qotishmalar va birikmalar, bir qancha kuchli legirlangan yarimo‘tkazgichlar ham o‘ti-shi mumkin.

 

Муайян критик температурадан пастда совитилганда электр қаршилиги нолгача тушиб кетадиган, яъни ўта ўтказувчанлик кузатиладиган модда. Мис (Cu), кумуш (Ag), олтин (Аu), платина (Pt) дан, ишқорий, ишқорий ер ва ферромагнит металлардан ташқари, қолган металл элементларнинг катта қисми ўта ўтказгичлар ҳисобланади. Германий (Ge), вис-мут (Bi) босим остида совитилганда ўта ўтказгичларга айланади. Ўта ўтказувчан ҳолатга, шунингдек, бир неча юз металл қотишмалар ва бирикмалар, бир қанча кучли легирланган яримўтказгичлар ҳам ўтиши мумкин.

O'zbek

Сверхпроводник

Вещество, у которого при охлаждении ниже определённой критической температуры электрическое сопротивление падает до нуля, т.е. наблюдается сверхпроводимость. За исключением Cu, Ag, Au, Pt, щелочных, щелочноземельных и ферромагнитных металлов, большая часть остальных металлических элементов является сверхпроводниками. Ge, Bi становятся сверхпроводниками при охлаждении под давлением. В сверхпроводящее состояние может переходить также несколько сот металлических сплавов и соединений, а также некоторые сильно легированные полупроводники.

Русский

superconductor

superconductor

English

o‘ta o‘tkazuvchi kvant interferension datchik

ўта ўтказувчи квант интерференцион датчик

Tirik organizmlarning o‘ta kichik magnit may-donlarini o‘lchash va sirt ostida yashiringan obyektlarni topish uchun foydalaniladigan asbob.

 

Тирик организмларнинг ўта кичик магнит майдонларини ўлчаш ва сирт остида яши-ринган объектларни топиш учун фойдаланиладиган асбоб.

O'zbek

Сверхпроводящий квантовый интерференционный датчик

Прибор, использующийся для измерения сверхмалых магнитных полей живых организмов и обнаружения объектов, скрытых под поверхностью.

Русский

superconducting quantum interference device

superconducting quantum interference device

English

o‘ta panjara

ўта панжара

Zaryad tashuvchilarga kristall panjaraning potensiali bilan bir qatorda qo‘shimcha kiritilgan potensial ham ta’sir ko‘rsatadigan, qattiq jismli davriy struktura.

 

Заряд ташувчиларга кристалл панжаранинг потенциали билан бир қаторда қўшимча киритилган потенциал ҳам таъсир кўрсатадиган, қаттиқ жисмли даврий структура.

O'zbek

Сверхрешетка

Твердотельная периодическая структура, в которой на носители заряда наряду с потенциалом кристаллической решетки действует дополнительный встроенный потенциал.

Русский

superlattice

superlattice

English

yorug‘lik diodi

ёруғлик диоди

Elektr tokini yorug‘lik nurlanishiga aylantiradigan, nanoo‘lchamli geterostrukturalarga asoslangan pribor.

 

Электр токини ёруғлик нурланишига айлантирадиган, наноўлчамли гетероструктураларга асосланган прибор.

O'zbek

Светодиод

Прибор, основанный на наноразмерных гетероструктурах, преобразующий электрический ток в световое излучение.

Русский

light emitting diode

light emitting diode

English

yorug‘lik tarqatadigan diod

ёруғлик тарқатадиган диод

Spektrning ko‘rinadigan diapazonida elektronlar va teshiklarning rekombinatsiyasi natijasida energiya tarqatadigan yarimo‘tkazgichli diod.

 

Спектрнинг кўринадиган диапазонида элек-тронлар ва тешикларнинг рекомбинацияси натижасида энергия тарқатадиган яримўтказгичли диод.

O'zbek

Светоизлучающий диод

Полупроводниковый диод, излучающий энергию видимой области спектра а результате рекомбинации электронов и дырок.

Русский

light emitting diodes

light emitting diodes

English

erkin radikallar

эркин радикаллар

Tashqi atom yoki molekulyar orbitallardagi juftlanmagan elektronlar bo‘lgan zarralar. Paramagnit va reaksion xossali. Turli kimyoviy reaksiyalarga kirishadi. Barqaror, yoki uzoq yashaydigan, nobarqaror yoki kam yashaydigan bo‘lishi mumkin. Oksidlanishqaytarilish reaksiyalari davomida, qizdirishda yuqori energiyalar zarralari oqimi, elektromagnit nurlanish ta’sirida molekulalardan hosil bo‘ladi. Erkin radikallar biologik tizimlarning molekulyar mexanizmlarini shikastlashi mumkin, bu mutatsiyalarga va ko‘ndalang choklar hosil bo‘lishiga olib keladi.

 

Ташқи атом ёки молекуляр орбиталлардаги жуфтланмаган электронлар бўлган зарралар. Парамагнит ва реакцион хоссали. Турли ким-ёвий реакцияларга киришади. Барқарор, ёки узоқ яшайдиган, нобарқарор ёки кам яшайдиган бўлиши мумкин. Оксидланиш-қайтарилиш реакциялари давомида, қиздиришда юқори энергиялар зарралари оқими, электромагнит нурланиш таъсирида молекулалардан ҳосил бўлади. Эркин радикаллар биологик тизимларнинг молекуляр механизмларини шикастлаши мумкин, бу мутацияларга ва кўндаланг чоклар ҳосил бўлишига олиб келади.

O'zbek