Показаны 21221-21240 из 34034
ТерминОбозначения
Язик 
 

Органозоль

Дисперсная система, в которой дисперсионная среда − органическая жидкость.

Русский

organosol

organosol

English

cho‘ktirish

чўктириш

Material qatlamlarini to‘shamaga tushirish.

 

Материал қатламларини тўшамага тушириш

O'zbek

Осаждение

Нанесение слоев материала на подложку

Русский

deposition

deposition

English

gazli fazadan cho‘kish

газли фазадан чўкиш

Gazli fazadan kimyoviy cho‘kish – gazsimon reagentlar qatnashadigan kimyoviy reaksiyalar yordamida qattiq moddalar olish. Teksturalan-gan qoplamalar, monokristallar, epitaksial va monokristall plyonkalar (masalan, planar texno-logiyada), ipsimon monokristallar («mo‘ylov-lar»), to‘siq qatlamlar (raketa soplolaridagi qoplamalar buzilishini bartaraf qiladigan) olish uchun, murakkab konfiguratsiyadagi turli xil buyumlar tayyorlashda foydalaniladi.

 

Газли фазадан кимёвий чўкиш – газсимон реагентлар қатнашадиган кимёвий реакциялар ёрдамида қаттиқ моддалар олиш. Текстураланган қопламалар, монокристаллар, эпитаксиал ва монокристалл плёнкалар (масалан, планар технологияда), ипсимон монокристаллар («мўйловлар»), тўсиқ қатламлар (ракета соплоларидаги қопламалар бузилишини бартараф қиладиган) олиш учун, мураккаб конфигурациядаги турли хил буюмлар тайёрлашда фойдаланилади.

O'zbek

Осаждение из газовой фазы

Химическое осаждение из газовой фазы − получение твердых веществ с помощью химических реакций, в которых участвуют газообразные реагенты. Используют для получения текстурированных покрытий, моно-кристаллов, эпитаксиальных и монокристаллических пленок (например, в планарной технологии), нитевидных монокристаллов («усов»), барьерных слоев (предотвращающих разрушение покрытий на соплах ракет), при изготовлении различных изделий сложной конфигурации и др.

Русский

vapor deposition

vapor deposition

English

osmotik bosim

осмотик босим

Diffuziya jarayonini to‘xtatish, ya’ni osmotik muvozanat sharoitini yaratish uchun, eritma tomonidan qo‘yiladigan ortiqcha tashqi bosim. Ortiqcha bosimning osmotik bosimdan oshib ketishi, osmosning erituvchi teskari diffuziyasiga aylanishiga olib kelishi mumkin.

 

Диффузия жараёнини тўхтатиш, яъни осмотик мувозанат шароитини яратиш учун, эритма томондан қўйиладиган ортиқча ташқи бо-сим. Ортиқча босимнинг осмотик босимдан ошиб кетиши, осмоснинг эритувчи тескари диффузиясига айланишига олиб келиши мумкин.

O'zbek

Осмотическое давление

Избыточное внешнее давление, которое следует приложить со стороны раствора, чтобы прекратить диффузионный процесс, т.е. создать условия осмотического равновесия. Превышение избыточного давления над осмотическим может привести к обращению осмоса обратной диффузии растворителя.

Русский

osmotic pressure

osmotic pressure

English

yumshatish

юмшатиш

Kuchlanishlarni tushirish, kristallanish yoki qop-lamaga yuqori darajada birxillik berish uchun foydalaniladigan termik jarayon.

 

Кучланишларни тушириш, кристалланиш ёки қопламага юқори даражада бирхиллик бериш учун фойдаланиладиган термик жараён.

O'zbek

Отжиг

Термический процесс, использующийся для снятия напряжений, кристаллизации или придания покрытию большей однородности.

Русский

annealing

annealing

English

chekinadigan chetki burchak

чекинадиган четки бурчак

Uch fazali kontakt liniyasining suyuq faza to-mon harakatlanishi boshlanish momentida hosil bo‘ladigan chetki burchak. Quyidagicha o‘lcha-nadi. Avval, namuna suyuqlikka joylashtiriladi, ya’ni butun qattiq sirti majburan ho‘llanadi, ke-yin plastinaga gaz pufakchasi keltiriladi. Uning ta’sirida suyuqlik oldin ho‘llangan sirtdan orqa-ga oqadi (chekinadi). Shu sababli, suyuqlik oqa boshlagan onda o‘lchangan burchak oqib ketish (yoki chekinish) burchagi deyiladi. Oqib kelish va oqib ketishdagi chetki burchaklar farqi tartib gisterezisi deb ataladi. «Tartib» atamasi qattiq jism sirtining, ho‘llanishda ishtirok etadigan boshqa ikki fazasi bilan kontaktlanish izchilligi-ning muhimligini ta’kidlaydi.

 

Уч фазали контакт линиясининг суюқ фаза томон ҳаракатланиши бошланиш моментида ҳосил бўладиган четки бурчак. Қуйидагича ўлчанади. Аввал, намуна суюқликка жойлаштирилади, яъни бутун қаттиқ сирти мажбуран ҳўлланади, кейин пластинага газ пуфакчаси келтирилади. Унинг таъсирида суюқлик ол-дин ҳўлланган сиртдан орқага оқади (чекинади). Шу сабабли, суюқлик оқа бошлаган онда ўлчанган бурчак оқиб кетиш (ёки чекиниш) бурчаги дейилади. Оқиб келиш ва оқиб кетишдаги четки бурчаклар фарқи тартиб гистерезиси деб аталади. «Тартиб» атамаси қаттиқ жисм сиртининг, ҳўлланишда иштирок этадиган бошқа икки фазаси билан контактланиш изчиллигининг муҳимлигини таъкидлайди.

O'zbek

Отступающий краевой угол

Краевой угол, образующийся в момент начала движения линии трехфазного контакта в сторону жидкой фазы. Измеряют следующим образом. Сначала образец помещают в жидкость, то есть принудительно смачивают всю твердую поверхность, потом к пластине подводят пузырек газа. Под его действием жидкость оттекает (отступает) с ранее смоченной поверхности. Поэтому угол, измеренный в момент начала течения жидкости, называется углом оттекания (или отступающим углом). Различие краевых углов при натекании и оттекании называется порядковым гистерезисом. Термин «порядковый» подчеркивает важность последовательности контакта поверхности твердого тела с двумя другими фазами, участвующими в смачивании.

Русский

receding contact angle

receding contact angle

English

pellister

пеллистер

Sirti katalizator qatlami bilan qoplangan keramik sharchaning ichida platina sim bo‘lgan katalitik gazli sensor.

 

Сирти катализатор қатлами билан қопланган керамик шарчанинг ичида платина сим бўлган каталитик газли сенсор.

O'zbek

Пеллистер

Каталитический газовый сенсор, содержащий платиновую проволоку внутри керамического шарика, поверхность которого покрыта слоем катализатора.

Русский

pellister

pellister

English