Показаны 21241-21260 из 34034
ТерминОбозначения
Язик 
 

birlamchi minimum

бирламчи минимум

Yaqinlashadigan ikkita zarra o‘zaro ta’sir ener-giyasining, zarralar orasidagi masofaga bog‘liq-ligiga asoslangan minimum. Yaqin yoki birlam-chi zarralarning mustahkam bir-birini tortib turi-shiga mos keladi, bunda issiqlik harakati energi-yasi ularni ajratish uchun yetarli bo‘lmaydi. Bu minimumga javob beradigan masofaga yaqinla-shar ekan, zarralar, hosil bo‘lishi tizim agregativ barqarorligining yo‘qolishiga olib keladigan agregatlarga birlashadi. Tizimning koagulyatsi-yaga bo‘lgan chidamliligi energetik to‘siqning balandligi bilan belgilanadi.

 

Яқинлашадиган иккита зарра ўзаро таъсир энергиясининг, зарралар орасидаги масофага боғлиқлигига асосланган минимум. Яқин ёки бирламчи зарраларнинг мустаҳкам бир-бирини тортиб туришига мос келади, бунда иссиқлик ҳаракати энергияси уларни ажратиш учун етарли бўлмайди. Бу минимумга жавоб берадиган масофага яқинлашар экан, зарралар, ҳосил бўлиши тизим агрегатив барқарорлигининг йўқолишига олиб келадиган агрегатларга бирлашади. Тизимнинг коагуляцияга бўлган чидамлилиги энергетик тўсиқнинг баландлиги билан белгиланади.

O'zbek

Первичный минимум

Минимум на зависимости энергии взаимодействия двух сближающихся частиц от рас-стояния между ними. Ближний, или первичный минимум соответствует прочному сцеплению частиц, при котором энергии теплового движения недостаточно для их разъединения. Сближаясь на расстояние, отвечающее этому минимуму, частицы объединяются в агрегаты, образование которых ведет к поте-ре системой агрегативной устойчивости. При этом устойчивость системы к коагуляции определяется высотой энергетического барьера.

Русский

primaiy minimum

primaiy minimum

English

Fikning birinchi qonuni

Фикнинг биринчи қонуни

Diffuziya natijasida vaqt birligi ichida maydon birligiga teng bo‘lgan kesim orqali ko‘chiriladigan modda miqdori (diffuziya oqimi) konsentratsiya gradiyentiga to‘g‘ri proporsional. Bu bog‘liqlik, modda oqimi kattaligi vaqtga bog‘liq bo‘lmaganda, tizimning turg‘un holatida kuzatiladi.

 

Диффузия натижасида вақт бирлиги ичида майдон бирлигига тенг бўлган кесим орқали кўчириладиган модда миқдори (диффузия оқими) концентрация градиентига тўғри пропорционал. Бу боғлиқлик, модда оқими катталиги вақтга боғлиқ бўлмаганда, тизимнинг турғун ҳолатида кузатилади.

O'zbek

Первый закон Фика

Количество вещества, переносимое в результате диффузии за единицу времени через сечение, равное единице площади (поток диффузии) прямо пропорционально градиенту концентрации. Эта зависимость наблюдается при стационарном состоянии системы, когда величина потока вещества не зависит от времени.

Русский

Fick's first law

Fick's first law

English

ilg‘or fan va texnologiyalar

илғор фан ва технологиялар

Juda muhim, masalan, nanotexnologiyalarga taalluqli masalalarni hal qilishga yo‘naltirilgan tadqiqot sohalari, shuningdek, boshqa texnolo-giyalarni rivojlantirishga ko‘maklashadigan texnologiya.

Жуда муҳим, масалан, нанотехнологияларга тааллуқли масалаларни ҳал қилишга йўналтирилган тадқиқот соҳалари, шунингдек, бошқа технологияларни ривожлантиришга кўмаклашадиган технология.

O'zbek

Передовые науки и технологии

Области исследования, направленные на решение задач особой важности, например, относящихся к нанотехнологии. Это также технология, способствующая развитию других технологий.

Русский

enabling science and technologies

enabling science and technologies

English

bir necha tomonlama sezgirlik

бир неча томонлама сезгирлик

Nisbatan uncha yuqori bo‘lmagan selektivlikka ega kimyoviy sensorlar massivi (chizig‘i, to‘plami) ning, bir vaqtda tahlil qilinadigan eritma komponentlariga nisbatan sezgirligi.

 

Нисбатан унча юқори бўлмаган селективликка эга кимёвий сенсорлар массиви (чизиғи, тўплами)нинг, бир вақтда таҳлил қилинадиган эритма компонентларига нисбатан сезгирлиги.

O'zbek

Перекрестная чувствительность

Чувствительность массива (линейки, набора) химических сенсоров с относительно невысокой селективностью к нескольким компонентам анализируемого раствора одновременно.

Русский

cross- sensitivity

cross- sensitivity

English

elektronlarni ko‘chirish

электронларни кўчириш

Elektronning atom yoki molekuladan boshqa bir atomga yoki molekulaga ko‘chish jarayoni, bunda har ikki reagentning oksidlovchi statusi o‘z-garadi. Fotoqo‘zg‘alishda elektronning birmun-cha yuqori energetik sathga o‘tishi, molekula elektronlarning eng yaxshi donori bo‘lishiga olib keladi.

 

Электроннинг атом ёки молекуладан бошқа бир атомга ёки молекулага кўчиш жараёни, бунда ҳар икки реагентнинг оксидловчи статуси ўзгаради. Фотоқўзғалишда электроннинг бирмунча юқори энергетик сатҳга ўтиши, молекула электронларнинг энг яхши донори бўлишига олиб келади.

O'zbek

Перенос электронов

Процесс перемещения электрона от атома или молекулы к другому атому или молекуле, при этом формальный окислительный статус обоих реагентов изменяется. При фотовозбуждении переход электрона на более высокий энергетический уровень приводит к тому, что молекула становится потенциально лучшим донором электронов.

Русский

electron transport (transfer)

electron transport (transfer)

English

elektron ko‘chiruvchi

электрон кўчирувчи

Donordan akseptorga elektron ko‘chiradigan molekula.

 

Донордан акцепторга электрон кўчирадиган молекула. 

O'zbek

Переносчик электрона

Молекула, переносящая электрон от донора к акцептору.

Русский

electron carrier

electron carrier

English

o‘tish holati

ўтиш ҳолати

Kimyoviy reaksiyaning elementar ishida qatnashadigan atom yadrolari va elektronlar tizimining, tizim boshlang‘ich va oxirgi holatini ajratadigan energetik to‘siq oshib o‘tilayotgan paytdagi konfiguratsiyasi.

 

Кимёвий реакциянинг элементар ишида қатнашадиган атом ядролари ва электронлар тизимининг, тизим бошланғич ва охирги ҳолатини ажратадиган энергетик тўсиқ ошиб ўтилаётган пайтдаги конфигурацияси.

O'zbek

Переходное состояние

Конфигурация системы атомных ядер и электронов, участвующих в элементарном акте химической реакции, в момент преодоления системой энергетического барьера, разделяющего ее начальное и конечное состояния.

Русский