Показаны 21281-21300 из 34034
ТерминОбозначения
Язик 
 

Пленка сервовитная

Особая структура на поверхностях трения толщиной в несколько сотен нанометров, характерная для эффекта безызносности. 

Русский

servovite film

servovite film

English

plyonkali tarozi (Lengmyur tarozisi)

плёнкали тарози (Ленгмюр тарозиси)

Lengmyur tomonidan loyihalangan, ta’sirida plyonka (suv sirtidagi monoqatlam) bo‘lgan sirt bosimni aniqlash va bu bosimning plyonka egallaydigan maydonga bog‘liqligini o‘rnatish imkonini beradigan tarozi. Bu tarozi yordamida Lengmyur gazsimon va kondensatsiyalangan sirt plyonkalarning mavjudligini isbotlagan.

 

Ленгмюр томонидан лойиҳаланган, таъсирида плёнка (сув сиртидаги моноқатлам) бўлган сирт босимни аниқлаш ва бу босимнинг плёнка эгаллайдиган майдонга боғлиқлигини ўрнатиш имконини берадиган тарози. Бу тарози ёрдамида Ленгмюр газсимон ва конденсацияланган сирт плёнкаларнинг мавжудлигини исботлаган.

O'zbek

Пленочные весы (весы Ленгмюра)

Сконструированные Ленгмюром специальные весы, позволяющие определять поверхностное давление, под действием которого находится пленка (монослой на поверхности воды), и устанавливать зависимость этого давления от площади, занимаемой пленкой. С помощью этих весов Ленгмюром было блестяще доказано существование газообразных и конденсированных поверхностных пленок.

Русский

film balance (Langmuir film balance)

film balance (Langmuir film balance)

English

zaryadlarning zichligi

зарядларнинг зичлиги

Kolloid tizimlarda – sirtda zaryadning, sirt maydoni birligiga qo‘shilgan kattaligi.

 

Коллоид тизимларда – сиртда заряднинг, сирт майдони бирлигига қўшилган катталиги.

O'zbek

Плотность зарядов

В коллоидных системах – величина заряда на поверхности, отнесенная к единице ее площади.

Русский

charge density

charge density

English

Gibbs sirt ortiqchaligi

Гиббс сирт ортиқчалиги

Fazalarni ajratish sirtidagi, fazalar hajmiga nis-batan ortiqcha bo‘lgan modda miqdori, ajratish tekisligining holatiga bog‘liq, chunki turli fazalarda modda konsentratsiyalari teng bo‘lmaydi.

 

Фазаларни ажратиш сиртидаги, фазалар ҳажмига нисбатан ортиқча бўлган модда миқдори, ажратиш текислигининг ҳолатига боғлиқ, чунки турли фазаларда модда концентрациялари тенг бўлмайди.

O'zbek

Поверхностный избыток Гиббса

Количество вещества на поверхности раздела фаз, избыточное по отношению к объемам фаз, оказывается зависимым от положения разделяющей плоскости, так как концентрации вещества в различных фазах не равны.

Русский

Gibbs surface exess

Gibbs surface exess

English

Gibbs sirti

Гиббс сирти

Ajratish sirti shaklini aks ettiradigan va unga parallel joylashadigan geometrik sirt. Gibbs sirti oldindan berilgan istalgan, lekin bitta komponent adsorbsiyasi nol bo‘ladigan qilib o‘tkazilishi mumkin. Gibbs ajratish sirtining ikkita asosiy holatidan foydalandi: komponentlardan birining adsorbsiyasi nolga teng bo‘ladigan holatdan (hozir bu sirt ekvimolekulyar sirt deb ataladi) va sirt energiyaning sirt egriligiga bog‘liqligi yo‘-qoladigan holatdan (bu holatni Gibbs taranglik sirti deb atadi). Ekvimolekulyar sirtdan Gibbs tekis suyuq sirtlarni (qattiq jismlar sirtini ham) qarab chiqish uchun, taranglik sirtidan esa, egrilangan sirtlarni qarab chiqish uchun foydalandi. Har ikki holat uchun o‘zgaruvchilar soni qisqaradi va maksimal matematik soddalikka erishiladi.

 

Ажратиш сирти шаклини акс эттирадиган ва унга параллел жойлашадиган геометрик сирт. Гиббс сирти олдиндан берилган исталган, лекин битта компонент адсорбцияси ноль бўладиган қилиб ўтказилиши мумкин. Гиббс ажратиш сиртининг иккита асосий ҳолатидан фойдаланди: компонентлардан бирининг ад-сорбцияси нолга тенг бўладиган ҳолатдан (ҳозир бу сирт эквимолекуляр сирт деб атала-ди) ва сирт энергиянинг сирт эгрилигига боғ-лиқлиги йўқоладиган ҳолатдан (бу ҳолатни Гиббс таранглик сирти деб атади). Эквимолекуляр сиртдан Гиббс текис суюқ сиртларни (қаттиқ жисмлар сиртини ҳам) қараб чиқиш учун, таранглик сиртидан эса, эгриланган сиртларни қараб чиқиш учун фойдаланди. Ҳар икки ҳолат учун ўзгарувчилар сони қисқаради ва максимал математик соддаликка эришилади.

O'zbek

Поверхность Гиббса

Геометрическая поверхность, воспроизводя-щая форму поверхности раздела и распола-гающаяся параллельно последней. Поверх-ность Гиббса может быть проведена так, чтобы обратилась в нуль адсорбция любого наперед заданного компонента, но только одного. Гиббс использовал два основных положения разделяющей поверхности: такое, при котором адсорбция одного из компонентов равна нулю (сейчас эту поверхность называют эквимолекулярной), и положение, для которого исчезает явная зависимость поверхностной энергии от кривизны поверхности (это положение было названо Гиббсом поверхностью натяжения). Эквимолекулярной поверхностью Гиббс пользовался для рассмотрения плоских жидких поверхностей (и поверхностей твердых тел), а поверхностью натяжения − для рассмотрения искривленных поверхностей. Для обоих положений сокращается число переменных и достигается максимальная математическая простота.

Русский

Gibbs surface

Gibbs surface

English

fazalarning ajralish sirti

фазаларнинг ажралиш сирти

Ikki fazani, masalan, qattiq jism va suyuqlik yoki gaz va suyuqlikni ajratadigan sirt.

 

Икки фазани, масалан, қаттиқ жисм ва суюқ-лик ёки газ ва суюқликни ажратадиган сирт.

O'zbek

Поверхность раздела фаз

Поверхность, разделяющая две фазы, например, твердое тело и жидкость или жидкость и газ.

Русский

interface

interface

English

ishlovga keladiganlik

ишловга келадиганлик

Cho‘zilishda elastiklik moduli (D) ga, siljish moduli (G) ga yoki har tomonlama siqilish moduli (V) ga teskari kattalik; bu kattaliklar D=G/3+B/9 nisbat orqali bog‘langan.

 

Чўзилишда эластиклик модули (D) га, сил-жиш модули (G) га ёки ҳар томонлама сиқи-лиш модули (В) га тескари катталик; бу катталиклар D=G/3+B/9 нисбат орқали боғ-ланган.

O'zbek

Податливость

Величина, обратная модулю упругости при растяжении (D), модулю сдвига (G) или модулю всестороннего сжатия (В); эти величины связаны следующим соотношением: D=G/3+B/9.

Русский

compliance

compliance

English