Показаны 21361-21380 из 34034
ТерминОбозначения
Язик 
 

ta’mirlaydigan-tiklaydigan preparat

таъмирлайдиган-тиклайдиган препарат

Kimyoviy va sirt aktiv moddalar kompleksini ichiga oladigan hamda ishlov berilgan texnika va ishqalanish sirtining tribotexnik xossalarini tiklash uchun mo‘ljallangan maxsus avtokimyo preparati.

 

Кимёвий ва сирт актив моддалар комплексини ичига оладиган ҳамда ишлов берилган техника ва ишқаланиш сиртининг триботехник хоссаларини тиклаш учун мўлжалланган махсус автокимё препарати.

O'zbek

Препарат ремонтно-восстановительный

Специальный препарат автохимии, содержащий комплекс химически и поверхностно-активных веществ и предназначенный для восстановления триботехнических свойств поверхности трения и технических характеристик обработанной техники.

Русский

preparation repair-recovery

preparation repair-recovery

English

«yopishib qolish»

«ёпишиб қолиш»

Bir-biriga tegib turadigan ikki jism, masalan, magnit kallak va disk sirti o‘rtasidagi ilashish (adgeziya). Ma’lumotlarni o‘qish ishonchliligini pasaytiradi, to‘plagich ishlamay qolishiga olib keladi. Molekulalararo kuchlarning har xil turi bilan belgilanishi mumkin.

 

Бир-бирига тегиб турадиган икки жисм, масалан, магнит каллак ва диск сирти ўртасидаги илашиш (адгезия). Маълумотларни ўқиш ишончлилигини пасайтиради, тўплагич иш-ламай қолишига олиб келади. Молекулалараро кучларнинг ҳар хил  тури билан белгиланиши мумкин.

O'zbek

«Прилипание»

Сцепление (адгезия) между двумя соприкасающимися телами, например между магнитной головкой и поверхностью диска. Снижает надёжность считывания данных и приводит к отказам накопителя. Может определяться различным типом межмолекулярных сил.

Русский

stiction

stiction

English

fulleren hosilari

фуллерен ҳосилалари

Fulleranlardan komponentlarning kovalent bog‘-lanishi yoki uglerodni almashtirish orqali hosil qilingan kimyoviy birikmalar.

 

Фуллеранлардан компонентларнинг ковалент боғланиши ёки углеродни алмаштириш орқали ҳосил қилинган кимёвий бирикмалар.

O'zbek

Производные фуллерена

Химические соединения, которые образованы из фуллеренов замещением углерода или ковалентным присоединением компонентов.

Русский

fullerene derivative

fullerene derivative

English

Prins texnologiyasi

Принц технологияси

Tarang yarimo‘tkazgichli plyonkalarni to‘shamadan ajratishga va ularni keyin fazoviy obyektga ko‘chirishga asoslangan, uch o‘lchamli mik-ro- va nanostrukturalarni shaklllantirish metodi. Texnologiya, bu metodni taklif etgan olim Viktor Yakovlevich Prins sharafiga nomlangan.

 

Таранг яримўтказгичли плёнкаларни тўшамадан ажратишга ва уларни кейин фазовий объектга кўчиришга асосланган, уч ўлчамли микро- ва наноструктураларни шаклллантириш методи. Технология, бу методни таклиф этган олим Виктор Яковлевич Принц шарафига номланган.

O'zbek

Принц-технология 

Метод формирования трёхмерных микро- и наноструктур, основанный на отделении напряжённых полупроводниковых плёнок от подложки и последующего сворачивания их в пространственный объект. Технология названа в честь учёного Виктора Яковлевича Принца, предложившего этот метод.

Русский

Prinz technology

Prinz technology

English

promotor

промотор

Qo‘shilishi  modda, material muayyan xossasini kuchaytirishga qaratilgan modda. Masalan, kata-lizda promor katalizatorning aktivligini va tanlovchanligini, ba’zida esa, uning chidamlili-gini ham oshiradi; adgeziyada (polimer kompo-zitlarda) polimer bog‘lovchi va to‘ldirgich o‘rta-sidagi o‘zaro ta’sirni kuchaytiradi. Biologiyada – bu, RNK-polimeraza fermenti aniqlaydigan, gen-dan oldin keladigan nukleotidlar ketma-ketligi-dir. Promotorning asosiy elementi – RNK-poli-merazaning, RNK sintezi boshlanishidan avval egallaydigan bog‘lanish joyidir. Promotorlar tar-kibiga rostlagich oqsillarning bog‘lanish qism-lari ham kirishi mumkin.

 

Қўшилиши  модда, материал муайян хоссасини кучайтиришга қаратилган модда. Масалан, катализда промотор катализаторнинг активлигини ва танловчанлигини, баъзида эса, унинг чидамлилигини ҳам оширади; адгезияда (полимер композитларда) полимер боғловчи ва тўлдиргич ўртасидаги ўзаро таъсирни кучайтиради. Биологияда – бу, РНК-полиме-раза ферменти аниқлайдиган, гендан олдин келадиган нуклеотидлар кетма-кетлигидир. Промоторнинг асосий элементи – РНК-полимеразанинг, РНК синтези бошланишидан аввал эгаллайдиган боғланиш жойидир. Промоторлар таркибига ростлагич оқсилларнинг боғланиш қисмлари ҳам кириши мумкин.

O'zbek

Промотор

Вещество, добавление которого направлено на усиление определенного свойства вещества, материала. Например, в катализе промо-тор повышает активность и избирательность катализатора, а иногда и его устойчивость; в адгезии (в полимерных композитах) усиливает взаимодействия между наполнителем и полимерным связующим. В биологии это предшествующая гену последовательность нуклеотидов, которую узнает фермент PHK-полимераза. Основной элемент промотора − место связывания PHK-полимеразы, которое она занимает перед началом синтеза РНК. В состав промоторов могут входить также участки связывания белков- регуляторов.

Русский

promotor (promoter)

promotor (promoter)

English

yoritadigan elektron mikroskop

ёритадиган электрон микроскоп

Namuna orqali o‘tadigan elektron dasta  yordamida namunaning kattalashtirilgan tasviri yaratiladigan asbob. Elektron dasta elektron to‘p va aperturali kondensor linzalar bilan tuziladi va uch koordinatali nanopozitsionyerda joylashtiriladigan tadqiq qilinadigan namunada fokuslanadi. Proyektor linzasi va obyektivning elektro-magnit linzasi yordamida elektron tasvir lуuminessent ekranga fokuslanadi. Elektronlar ekranni qo‘zg‘atadi va tadqiq qilinadigan obyektning, televizion kamera qayd etadigan kattalаshtirilgan tasvirini shakllantiradi. Yoritadigan elektron mikroskopdan yorug‘ va qorong‘i maydonlarda obyektlar tasvirini kuzatish uchun, shuningdek, elektronografiya metodi bilan obyektlar strukturasini o‘rganish uchun foydalaniladi.

Намуна орқали ўтадиган электрон даста ёрдамида намунанинг катталаштирилган тасвири яратиладиган асбоб. Электрон даста электрон тўп ва апертурали конденсор линзалар билан тузилади ва уч координатали нанопозиционерда жойлаштириладиган тадқиқ қилинади-ган намунада фокусланади. Проектор линзаси ва объективнинг электромагнит линзаси ёрдамида электрон тасвир люминесцент экранга фокусланади. Электронлар экранни қўзғатади ва тадқиқ қилинадиган объектнинг, телевизион камера қайд этадиган катталаштирилган тасвирини шакллантиради. Ёритадиган электрон микроскопдан ёруғ ва қоронғи майдонларда объектлар тасвирини куза-тиш учун, шунингдек, электронография методи билан объектлар структурасини ўрганиш учун фойдаланилади.

O'zbek

Просвечивающий электронный микроскоп

Прибор, создающий увеличенное  изобра-жение образца с помощью электронного пуч-ка, проходящего через образец. Электронный пучок формируется электронной пушкой и конденсорными линзами с апертурой и фокусируется на исследуемом образце, который располагается на трехкоординатном нанопозиционере. С помощью электромагнитной линзы объектива и линзы проектора электронное изображение фокусируется на люминесцентный экран. Электроны возбуждают экран и формируют увеличенное изображение исследуемого объекта, которое может регистрироваться телевизионной камерой. Просвечивающий электронный микроскоп используют для наблюдения изображения объектов в светлом и темном полях, а также изучения структуры объектов методом электронографии.

Русский

transmission electron microscope

transmission electron microscope

English

fazoviy

фазовий

Atama molekulalarning stereokimyoviy konfiguratsiyasiga taalluqli bo‘lib, kimyoviy birikma molekulasida atomlar yoki atomlar guruhlarining nisbiy fazoviy joylashishini tavsiflaydi. Termin ko‘p ma’noli, uning mazmuni atomlar fazoviy tartibini aniq tushunish va belgilashga bog‘liq.

 

Атама молекулаларнинг стереокимёвий конфигурациясига тааллуқли бўлиб, кимёвий бирикма молекуласида атомлар ёки атомлар гуруҳларининг нисбий фазовий жойлашишини тавсифлайди. Термин кўп маъноли, унинг мазмуни атомлар фазовий тартибини аниқ тушуниш ва белгилашга боғлиқ.

O'zbek

Пространственный

Термин относится к стереохимической кон-фигурации молекул и характеризует относи-тельное пространственное расположение атомов или групп атомов в молекуле химического соединения. Термин многозначен и смысл его зависит от конкретного понимания или определения пространственного порядка атомов.

Русский