X-ray lithography
| X-ray lithography
|
|
Словарь по нанотехнологии (Словарь по нанотехнологии)
|
|
|
|
|
Рентгенолитография
|
Разновидность оптической бесконтактной печати, в которой длина волны экспонирующего облучения лежит в диапазоне от 0,4 до 5 nm. Несмотря на то, что при рентгеновской литографии используется бесконтактная экспонирующая система, проявление дифракционных эффектов уменьшено за счет малой длины волны рентгеновского излучения. Основная причина разработки метода рентгеновской литографии заключалась в возможности получения высокого разрешения и, в то же время, высокой производительности оборудования. Кроме того, за счет малой вели-чины энергии мягкого рентгеновского излучения уменьшается проявление эффектов рассеяния в резистах и подложке.
|
|
rentgen litografiyasi
рентген литографияси
|
Ekspozitsiyalaydigan nurlanish to‘lqin uzunligi 0,4 nm dan 5 nm gacha diapazonda yotadigan optik kontaktsiz bosmaning bir turi. Rentgen litografiyasida kontaktsiz ekspozitsiyalaydigan tizimdan foydalanilishiga qaramay, difraksion effektlarning namoyon bo‘lishi rentgen nurlanish to‘lqin uzunligi kichikligi hisobiga kamaytirilgan. Rentgen litografiyasi metodini ishlab chiqishning asosiy sababi, yuqori ajrata olishga, shu vaqtning o‘zida uskunaning yuqori unumdorligiga erishishdan iborat edi. Bundan tashqari, yumshoq rentgen nurlanish energiyasi kattaligi kichik bo‘lishi hisobiga, rezistlarda va to‘shamalarda sochilish effektlarining namoyon bo‘lishi kamayadi.
Экспозициялайдиган нурланиш тўлқин узун-лиги 0,4 nm дан 5 nm гача диапазонда ётадиган оптик контактсиз босманинг бир тури. Рентген литографиясида контактсиз экспози-циялайдиган тизимдан фойдаланилишига қа-рамай, дифракцион эффектларнинг намоён бўлиши рентген нурланиш тўлқин узунлиги кичиклиги ҳисобига камайтирилган. Рентген литографияси методини ишлаб чиқишнинг асосий сабаби, юқори ажрата олишга, шу вақтнинг ўзида ускунанинг юқори унумдорлигига эришишдан иборат эди. Бундан таш-қари, юмшоқ рентген нурланиш энергияси катталиги кичик бўлиши ҳисобига, резистларда ва тўшамаларда сочилиш эффектларининг намоён бўлиши камаяди.
|
|
X-ray lithography
|
X-ray lithography
|
| English | |
rentgen-fotoelektron spektroskopiya
рентген-фотоэлектрон спектроскопия
| Tadqiq qilinadigan obyektni rentgen spektr diapazonidagi elektromagnit nurlanish bilan nurlantirish paytida tashqi fotoeffekt oqibatida paydo bo‘ladigan elektronlar energetik spektrlarini qayd etishga asoslangan, sirtni tahlil qilish metodi.
Тадқиқ қилинадиган объектни рентген спектр диапазонидаги электромагнит нурланиш билан нурлантириш пайтида ташқи фотоэффект оқибатида пайдо бўладиган электронлар энергетик спектрларини қайд этишга асосланган, сиртни таҳлил қилиш методи.
|
|
Словарь по нанотехнологии (Словарь по нанотехнологии)
|
|
|
|
|
Рентгенофотоэлектронная спектроскопия
|
Метод анализа поверхности, основанный на регистрации энергетических спектров электронов, возникающих вследствие внешнего фотоэффекта при облучении исследуемого объекта электромагнитным излучением рентгеновского диапазона спектра.
|
|
x-ray photoelectronic spectroscopy
|
x-ray photoelectronic spectroscopy
|
| O'zbek | |
Рентгенофотоэлектронная спектроскопия
| Метод анализа поверхности, основанный на регистрации энергетических спектров электронов, возникающих вследствие внешнего фотоэффекта при облучении исследуемого объекта электромагнитным излучением рентгеновского диапазона спектра.
|
|
Словарь по нанотехнологии (Словарь по нанотехнологии)
|
|
|
|
|
Рентгенофотоэлектронная спектроскопия
|
Метод анализа поверхности, основанный на регистрации энергетических спектров электронов, возникающих вследствие внешнего фотоэффекта при облучении исследуемого объекта электромагнитным излучением рентгеновского диапазона спектра.
|
|
rentgen-fotoelektron spektroskopiya
рентген-фотоэлектрон спектроскопия
|
Tadqiq qilinadigan obyektni rentgen spektr diapazonidagi elektromagnit nurlanish bilan nurlantirish paytida tashqi fotoeffekt oqibatida paydo bo‘ladigan elektronlar energetik spektrlarini qayd etishga asoslangan, sirtni tahlil qilish metodi.
Тадқиқ қилинадиган объектни рентген спектр диапазонидаги электромагнит нурланиш билан нурлантириш пайтида ташқи фотоэффект оқибатида пайдо бўладиган электронлар энергетик спектрларини қайд этишга асосланган, сиртни таҳлил қилиш методи.
|
|
x-ray photoelectronic spectroscopy
|
x-ray photoelectronic spectroscopy
|
| Русский | |
x-ray photoelectronic spectroscopy
| x-ray photoelectronic spectroscopy
|
|
Словарь по нанотехнологии (Словарь по нанотехнологии)
|
|
|
|
|
Рентгенофотоэлектронная спектроскопия
|
Метод анализа поверхности, основанный на регистрации энергетических спектров электронов, возникающих вследствие внешнего фотоэффекта при облучении исследуемого объекта электромагнитным излучением рентгеновского диапазона спектра.
|
|
rentgen-fotoelektron spektroskopiya
рентген-фотоэлектрон спектроскопия
|
Tadqiq qilinadigan obyektni rentgen spektr diapazonidagi elektromagnit nurlanish bilan nurlantirish paytida tashqi fotoeffekt oqibatida paydo bo‘ladigan elektronlar energetik spektrlarini qayd etishga asoslangan, sirtni tahlil qilish metodi.
Тадқиқ қилинадиган объектни рентген спектр диапазонидаги электромагнит нурланиш билан нурлантириш пайтида ташқи фотоэффект оқибатида пайдо бўладиган электронлар энергетик спектрларини қайд этишга асосланган, сиртни таҳлил қилиш методи.
|
|
x-ray photoelectronic spectroscopy
|
x-ray photoelectronic spectroscopy
|
| English | |
reopeksiya
реопексия
| Struktura mustahkamligining vaqt o‘tishi bilan siljish kuchlanishi ta’sirida oshib borishi. Kichik tezlik bilan siljish deformatsiyasi jarayonida dispers tizim strukturalanishi bilan bog‘liq.
Структура мустаҳкамлигининг вақт ўтиши билан силжиш кучланиши таъсирида ошиб бориши. Кичик тезлик билан силжиш деформацияси жараёнида дисперс тизим структураланиши билан боғлиқ.
|
|
Словарь по нанотехнологии (Словарь по нанотехнологии)
|
|
|
|
|
Реопексия
|
Возрастание прочности структуры со временем при действии напряжения сдвига. Обусловлена структурированием дисперсной системы в процессе сдвигового деформирования с малой скоростью.
|
|
rheopexy
|
rheopexy
|
| O'zbek | |
Реопексия
| Возрастание прочности структуры со временем при действии напряжения сдвига. Обусловлена структурированием дисперсной системы в процессе сдвигового деформирования с малой скоростью.
|
|
Словарь по нанотехнологии (Словарь по нанотехнологии)
|
|
|
|
|
Реопексия
|
Возрастание прочности структуры со временем при действии напряжения сдвига. Обусловлена структурированием дисперсной системы в процессе сдвигового деформирования с малой скоростью.
|
|
reopeksiya
реопексия
|
Struktura mustahkamligining vaqt o‘tishi bilan siljish kuchlanishi ta’sirida oshib borishi. Kichik tezlik bilan siljish deformatsiyasi jarayonida dispers tizim strukturalanishi bilan bog‘liq.
Структура мустаҳкамлигининг вақт ўтиши билан силжиш кучланиши таъсирида ошиб бориши. Кичик тезлик билан силжиш деформацияси жараёнида дисперс тизим структураланиши билан боғлиқ.
|
|
rheopexy
|
rheopexy
|
| Русский | |
rheopexy
| rheopexy
|
|
Словарь по нанотехнологии (Словарь по нанотехнологии)
|
|
|
|
|
Реопексия
|
Возрастание прочности структуры со временем при действии напряжения сдвига. Обусловлена структурированием дисперсной системы в процессе сдвигового деформирования с малой скоростью.
|
|
reopeksiya
реопексия
|
Struktura mustahkamligining vaqt o‘tishi bilan siljish kuchlanishi ta’sirida oshib borishi. Kichik tezlik bilan siljish deformatsiyasi jarayonida dispers tizim strukturalanishi bilan bog‘liq.
Структура мустаҳкамлигининг вақт ўтиши билан силжиш кучланиши таъсирида ошиб бориши. Кичик тезлик билан силжиш деформацияси жараёнида дисперс тизим структураланиши билан боғлиқ.
|
|
rheopexy
|
rheopexy
|
| English | |
replika
реплика
| Yorituvchi elektron mikroskopiya metodi bilan tasvirlash uchun qattiq jism sirti izini olish usuli. Bunday jismning sirtidan uglerod, kolloddiy, formvarning yupqa plyonkasi ko‘rinishida, yorituvchi elektron mikroskopiyada ko‘riladigan va sirt relуefini takrorlaydigan iz olinadi. Odatda, oldin replikaga vakuumda sirtga nisbatan kichik burchak ostida geometrik relуefning chiqiqlari va botiqlarini aniq ko‘rsatib turadigan og‘ir metallning kuchli tarqatadigan elektronlar qatlami purkaladi.
Ёритувчи электрон микроскопия методи билан тасвирлаш учун қаттиқ жисм сирти изини олиш усули. Бундай жисмнинг сиртидан углерод, коллодий, формварнинг юпқа плёнкаси кўринишида, ёритувчи электрон микроскопияда кўриладиган ва сирт рельефини такрорлайдиган из олинади. Одатда, олдин репликага вакуумда сиртга нисбатан кичик бурчак остида геометрик рельефнинг чиқиқлари ва ботиқларини аниқ кўрсатиб турадиган оғир металлнинг кучли тарқатадиган электронлар қатлами пуркалади.
|
|
Словарь по нанотехнологии (Словарь по нанотехнологии)
|
|
|
|
|
Реплика
|
Способ получения отпечатка поверхности твердого тела для ее изображения методом просвечивающей электронной микроскопии. С поверхности такого тела снимается отпечаток в виде тонкой плёнки углерода, коллодия, формвара и др., повторяющий рельеф поверхности и рассматриваемый в просвечивающий электронный микроскоп. Обычно предварительно на реплику в вакууме напыляется под малым к поверхности углом слой сильно рассеивающего электроны тяжёлого металла, оттеняющего выступы и впадины геометрического рельефа.
|
|
replica
|
replica
|
| O'zbek | |
Реплика
| Способ получения отпечатка поверхности твердого тела для ее изображения методом просвечивающей электронной микроскопии. С поверхности такого тела снимается отпечаток в виде тонкой плёнки углерода, коллодия, формвара и др., повторяющий рельеф поверхности и рассматриваемый в просвечивающий электронный микроскоп. Обычно предварительно на реплику в вакууме напыляется под малым к поверхности углом слой сильно рассеивающего электроны тяжёлого металла, оттеняющего выступы и впадины геометрического рельефа.
|
|
Словарь по нанотехнологии (Словарь по нанотехнологии)
|
|
|
|
|
Реплика
|
Способ получения отпечатка поверхности твердого тела для ее изображения методом просвечивающей электронной микроскопии. С поверхности такого тела снимается отпечаток в виде тонкой плёнки углерода, коллодия, формвара и др., повторяющий рельеф поверхности и рассматриваемый в просвечивающий электронный микроскоп. Обычно предварительно на реплику в вакууме напыляется под малым к поверхности углом слой сильно рассеивающего электроны тяжёлого металла, оттеняющего выступы и впадины геометрического рельефа.
|
|
replika
реплика
|
Yorituvchi elektron mikroskopiya metodi bilan tasvirlash uchun qattiq jism sirti izini olish usuli. Bunday jismning sirtidan uglerod, kolloddiy, formvarning yupqa plyonkasi ko‘rinishida, yorituvchi elektron mikroskopiyada ko‘riladigan va sirt relуefini takrorlaydigan iz olinadi. Odatda, oldin replikaga vakuumda sirtga nisbatan kichik burchak ostida geometrik relуefning chiqiqlari va botiqlarini aniq ko‘rsatib turadigan og‘ir metallning kuchli tarqatadigan elektronlar qatlami purkaladi.
Ёритувчи электрон микроскопия методи билан тасвирлаш учун қаттиқ жисм сирти изини олиш усули. Бундай жисмнинг сиртидан углерод, коллодий, формварнинг юпқа плёнкаси кўринишида, ёритувчи электрон микроскопияда кўриладиган ва сирт рельефини такрорлайдиган из олинади. Одатда, олдин репликага вакуумда сиртга нисбатан кичик бурчак остида геометрик рельефнинг чиқиқлари ва ботиқларини аниқ кўрсатиб турадиган оғир металлнинг кучли тарқатадиган электронлар қатлами пуркалади.
|
|
replica
|
replica
|
| Русский | |
replica
| replica
|
|
Словарь по нанотехнологии (Словарь по нанотехнологии)
|
|
|
|
|
Реплика
|
Способ получения отпечатка поверхности твердого тела для ее изображения методом просвечивающей электронной микроскопии. С поверхности такого тела снимается отпечаток в виде тонкой плёнки углерода, коллодия, формвара и др., повторяющий рельеф поверхности и рассматриваемый в просвечивающий электронный микроскоп. Обычно предварительно на реплику в вакууме напыляется под малым к поверхности углом слой сильно рассеивающего электроны тяжёлого металла, оттеняющего выступы и впадины геометрического рельефа.
|
|
replika
реплика
|
Yorituvchi elektron mikroskopiya metodi bilan tasvirlash uchun qattiq jism sirti izini olish usuli. Bunday jismning sirtidan uglerod, kolloddiy, formvarning yupqa plyonkasi ko‘rinishida, yorituvchi elektron mikroskopiyada ko‘riladigan va sirt relуefini takrorlaydigan iz olinadi. Odatda, oldin replikaga vakuumda sirtga nisbatan kichik burchak ostida geometrik relуefning chiqiqlari va botiqlarini aniq ko‘rsatib turadigan og‘ir metallning kuchli tarqatadigan elektronlar qatlami purkaladi.
Ёритувчи электрон микроскопия методи билан тасвирлаш учун қаттиқ жисм сирти изини олиш усули. Бундай жисмнинг сиртидан углерод, коллодий, формварнинг юпқа плёнкаси кўринишида, ёритувчи электрон микроскопияда кўриладиган ва сирт рельефини такрорлайдиган из олинади. Одатда, олдин репликага вакуумда сиртга нисбатан кичик бурчак остида геометрик рельефнинг чиқиқлари ва ботиқларини аниқ кўрсатиб турадиган оғир металлнинг кучли тарқатадиган электронлар қатлами пуркалади.
|
|
replica
|
replica
|
| English | |
replikator
репликатор
| O‘zining nusxasini yaratishga, ya’ni o‘z-o‘zini ishlab chiqarishga qobiliyatli nanorobot. Replikatorlarga yaqqol misol DNK - ketma ketliklar. Passiv yoki aktiv, chekli yoki cheksiz bo‘lishi mumkin.
Ўзининг нусхасини яратишга, яъни ўз-ўзини ишлаб чиқаришга қобилиятли наноробот. Репликаторларга яққол мисол ДНК - кетма кетликлар. Пассив ёки актив, чекли ёки чексиз бўлиши мумкин.
|
|
Словарь по нанотехнологии (Словарь по нанотехнологии)
|
|
|
|
|
Репликатор
|
Наноробот, способный к созданию своей копии, то есть самовоспроизводству. Наиболее очевидные примеры репликаторов − ДНК-последовательности. Может быть пассивным или активным, конечным или бесконечным.
|
|
replicator
|
replicator
|
| O'zbek | |
Репликатор
| Наноробот, способный к созданию своей копии, то есть самовоспроизводству. Наиболее очевидные примеры репликаторов − ДНК-последовательности. Может быть пассивным или активным, конечным или бесконечным.
|
|
Словарь по нанотехнологии (Словарь по нанотехнологии)
|
|
|
|
|
Репликатор
|
Наноробот, способный к созданию своей копии, то есть самовоспроизводству. Наиболее очевидные примеры репликаторов − ДНК-последовательности. Может быть пассивным или активным, конечным или бесконечным.
|
|
replikator
репликатор
|
O‘zining nusxasini yaratishga, ya’ni o‘z-o‘zini ishlab chiqarishga qobiliyatli nanorobot. Replikatorlarga yaqqol misol DNK - ketma ketliklar. Passiv yoki aktiv, chekli yoki cheksiz bo‘lishi mumkin.
Ўзининг нусхасини яратишга, яъни ўз-ўзини ишлаб чиқаришга қобилиятли наноробот. Репликаторларга яққол мисол ДНК - кетма кетликлар. Пассив ёки актив, чекли ёки чексиз бўлиши мумкин.
|
|
replicator
|
replicator
|
| Русский | |
replicator
| replicator
|
|
Словарь по нанотехнологии (Словарь по нанотехнологии)
|
|
|
|
|
Репликатор
|
Наноробот, способный к созданию своей копии, то есть самовоспроизводству. Наиболее очевидные примеры репликаторов − ДНК-последовательности. Может быть пассивным или активным, конечным или бесконечным.
|
|
replikator
репликатор
|
O‘zining nusxasini yaratishga, ya’ni o‘z-o‘zini ishlab chiqarishga qobiliyatli nanorobot. Replikatorlarga yaqqol misol DNK - ketma ketliklar. Passiv yoki aktiv, chekli yoki cheksiz bo‘lishi mumkin.
Ўзининг нусхасини яратишга, яъни ўз-ўзини ишлаб чиқаришга қобилиятли наноробот. Репликаторларга яққол мисол ДНК - кетма кетликлар. Пассив ёки актив, чекли ёки чексиз бўлиши мумкин.
|
|
replicator
|
replicator
|
| English | |
namunali qonun bo‘yicha o‘sish
намунали қонун бўйича ўсиш
| Berilgan vaqt davri mobaynida o‘sish yoki son oshib borgan holda takror ishlab chiqarish.
Берилган вақт даври мобайнида ўсиш ёки сон ошиб борган ҳолда такрор ишлаб чиқариш.
| | O'zbek | |
Рост по показательному закону
| Рост или воспроизводство с удвоением количества в течение заданного периода времени.
| | Русский | |
exponential growth
| exponential growth
| | English | |
| yoziib olish zonasining uzunligi | Yozib olish zonasidagi so‘zlar, bo‘g‘inlar yoki razryadlar soni.
|
|
Электрон техника ва радиоэлектроника (Русско-узбекский толковый словарь терминов
по электронной технике и радиоэлектронике )
|
|
|
|
|
Длина зоны записи
|
Число слов, слогов или разрядов в зоне записи.
|
|
length of zone recording
|
length of zone recording
|
| O'zbek | |
| Длина зоны записи
| Число слов, слогов или разрядов в зоне записи.
| | Русский | |
| length of zone recording | length of zone recording
| | English | |
rotaksan
ротаксан
| Uchlarida zanjirdan halqa molekula ajralishiga xalaqit beradigan hajmiy guruhlar bo‘lgan chiziqli molekulaga pasaytirilgan berk siklik molekuladan iborat molekulyar strukturalar. So‘ngi paytda bu strukturalar turli nanotexnologik (molekulyar) qurilmalarda keng ishlatila boshlandi.
Учларида занжирдан ҳалқа молекула ажралишига халақит берадиган ҳажмий гуруҳлар бўлган чизиқли молекулага пасайтирилган берк циклик молекуладан иборат молекуляр структуралар. Сўнгги пайтда бу структуралар турли нанотехнологик (молекуляр) қурилмаларда кенг ишлатила бошланди.
|
|
Словарь по нанотехнологии (Словарь по нанотехнологии)
|
|
|
|
|
Ротаксан
|
Молекулярные структуры, состоящие из замкнутой циклической молекулы, нанизанной на линейную молекулу, у которой на концах имеются объёмные группы, препятствующие отделению кольцевой молекулы от цепи. В последнее время эти структуры стали пользоваться большой популярностью в различных нанотехнологических (молекулярных) устройствах.
|
|
rotaxane
|
rotaxane
|
| O'zbek | |