Показаны 21461-21480 из 34034
ТерминОбозначения
Язик 
 

Ротаксан

Молекулярные структуры, состоящие из замкнутой циклической молекулы, нанизанной на линейную молекулу, у которой на концах имеются объёмные группы, препятствующие отделению кольцевой молекулы от цепи. В последнее время эти структуры стали пользоваться большой популярностью в различных нанотехнологических (молекулярных) устройствах.

Русский

rotaxane

rotaxane

English

qurum (amorf uglerod)

қурум (аморф углерод)

Nazorat qilib bo‘lmaydigan sharoitlarda, masalan, dizel dvigatellar ishlaganda uglevodorodlarning termik ajralishi yoki chala yonish mahsuloti. Aksariyat qurum zarralarining o‘lchami, masalan, dizel emissiyada 50 nm dan 180 nm gacha.

 

Назорат қилиб бўлмайдиган шароитларда, масалан, дизель двигателлар ишлаганда углеводородларнинг тармик ажралиши ёки чала ёниш маҳсулоти. Аксарият қурум зарраларининг ўлчами, масалан, дизель эмиссияда
50 nm дан 180 nm гача.

O'zbek

Сажа (аморфный углерод)

Продукт неполного сгорания или термического разложения углеводородов в неконтролируемых условиях, например при работе дизельных двигателей. Размер большинства частиц сажи, например, в дизельной эмиссии − от 50 до 180 nm.

Русский

soot (amorphous carbon)

soot (amorphous carbon)

English

lanish sayti

боғланиш сайти

Retseptorning aktiv qismi; qiziqish uyg‘otadigan kimyoviy agent bog‘lanishga intiladigan har qanday joy.

 

Рецепторнинг актив қисми; қизиқиш уйғотадиган кимёвий агент боғланишга интиладиган ҳар қандай жой.

O'zbek

Сайт связывания

Активный участок рецептора; любое место, где представляющий интерес химический агент стремится к связыванию.

Русский

binding site

binding site

English

o‘z-o‘zini tashkil qilish

ўз-ўзини ташкил қилиш

Kuchli muvozanatlanmagan ochiq (fizik, kimyo-viy, biologik) tizimlarda tartiblashtirilgan fazoviy yoki vaqt strukturalarning o‘z o‘zidan (tashqi tashkil qiluvchi ta’sirlar talab qilinmaydigan) hosil bo‘lish jarayoni.

 

Кучли мувозанатланмаган очиқ (физик, кимё-вий, биологик) тизимларда тартиблаштирилган фазовий ёки вақт структураларнинг ўз ўзидан (ташқи ташкил қилувчи таъсирлар талаб қилинмайдиган) ҳосил бўлиш жараёни.

O'zbek

Самоорганизация

Процесс самопроизвольного (не требующего внешних организующих воздействий) образования упорядоченных пространственных или временных структур в сильно неравновесных открытых системах (физических, химических, биологических и др).

Русский

 self-organization

 self-organization

English

o‘z-o‘zini yig‘ish

ўз-ўзини йиғиш

O‘zaro ta’siri natijasida alohida atomlarni bir-lashtirish yo‘li bilan nanoobyektlar olish.

 

Ўзаро таъсири натижасида алоҳида атомларни бирлаштириш йўли билан нанообъектлар олиш.

O'zbek

Самосборка

Получение нанообъектов путем объединения отдельных атомов в результате их взаимодействия.

Русский

self assembly

self assembly

English

suyuqlikda o‘zini-o‘zi yig‘ish

суюқликда ўзини-ўзи йиғиш

Katta miqdordagi juda kichik qurilmalarni aniq yig‘ishning yangi texnologiyasi. Tekislikda bajariladigan yig‘ishning aniqligi, o‘lchamning kichik bo‘lishi, shovqinlar bilan tenglashtiriladigan juda kam parazit bog‘lanishlar paydo bo‘li-shiga olib keladi. Bunday ko‘lamli parallel yig‘ish birlashtirish tejamliligi bilan yig‘ish imkoniyati va moslashuvchanligini ichiga oladi. Suyuqlikda o‘zini o‘zi yig‘ish texnologiyasida alohida shakldagi, o‘lchami 10 mikrondan yuzlab mikrongacha bo‘lgan yarimo‘tkazgichli qurilmalar suyuqlikda suspenziya ko‘rinishida bo‘lib, tegishli shakldagi teshikli sirt bo‘ylab uning oqimi bilan ko‘chadi. Qurilmalar va teshiklarning shakli, qurilmalar bu uyalarga erkin o‘tadigan va mustaqil to‘g‘rilanadigan qilib tanlangan. Bir texnologik operatsiya davomida o‘n minglab qurilmani yig‘ish namoyish qilingan.

 

Катта миқдордаги жуда кичик қурилмаларни аниқ йиғишнинг янги технологияси. Текисликда бажариладиган йиғишнинг аниқлиги, ўлчамнинг кичик бўлиши, шовқинлар билан тенглаштириладиган жуда кам паразит боғланишлар пайдо бўлишига олиб келади. Бундай кўламли параллел йиғиш бирлаштириш тежамлилиги билан йиғиш имконияти ва мос-лашувчанлигини ичига олади. Суюқликда ўзини ўзи йиғиш технологиясида алоҳида шаклдаги, ўлчами 10 микрондан юзлаб мик-ронгача бўлган яримўтказгичли қурилмалар суюқликда суспензия кўринишида бўлиб, тегишли шаклдаги тешикли сирт бўйлаб унинг оқими билан кўчади. Қурилмалар ва тешикларнинг шакли, қурилмалар бу уяларга эркин ўтадиган ва мустақил тўғриланадиган қилиб танланган. Бир технологик операция давомида ўн минглаб қурилмани йиғиш намойиш қилинган.

O'zbek

Самосборка в жидкости

Новая технология точной сборки больших количеств миниатюрных устройств. Малый размер, точность сборки, производимой на плоскости, ведут к возникновению очень небольшого числа паразитных связей, сравнимых с шумами. Такая масштабно-параллельная сборка сочетает в себе возможности и гибкость сборки с экономичностью объединения. В технологии самосборки в жидкости полупроводниковые устройства особой формы размером от 10 до сотен микрон находятся в жидкости в виде суспензии и перемещаются ее потоком по поверхности, содержащей отверстия соответствующей формы. Форма устройств и отверстий под них выбрана так, чтобы устройства свободно садились в эти гнезда и при этом самостоятельно выравнивались. Продемонстрирована сборка десятков тысяч устройств за одну технологическую операцию.

Русский

fluidic self-assembly

fluidic self-assembly

English

sauzern-blotting

саузерн-блоттинг

Molekulyar biologiyada DNK namunada DNK ketma-ketlik mavjudligini tahlil qilish uchun foydalaniladigan metod. Sauzern-blotting DNK ning elektroforetik bo‘linishini va DNK gibridlash yordamida keyin tahlil qilish uchun elektr maydon ta’sirida DNK fragmentlarini agaroz geldan membranaga ko‘chirish metodlarini ichiga oladi. Metod ixtirochining nomi – ser Edvin Sauzern sharafiga shunday nomlanadi.

 

Молекуляр биологияда ДНК намунада ДНК кетма-кетлик мавжудлигини таҳлил қилиш учун фойдаланиладиган метод. Саузерн-блоттинг ДНК нинг электрофоретик бўлинишини ва ДНК гибридлаш ёрдамида кейин таҳлил қилиш учун электр майдон таъсирида ДНК фрагментларини агароз гелдан мембранага кўчириш методларини ичига олади. Метод ихтирочининг номи – сэр Эдвин Саузерн шарафига шундай номланади.

O'zbek

Саузерн-блоттинг

Метод, используемый в молекулярный био-логии для анализа наличия ДНК-последова-тельности в ДНК-образце. Саузерн-блоттинг включает в себя электрофоретическое разде-ление ДНК и методы переноса фрагментов ДНК из агарозного геля на мембрану под действием электрического поля для дальней-шего анализа с помощью ДНК-гибридизации. Метод назван в честь своего изобретателя - сэра Эдвина Саузерна.

Русский

southern-blotting

southern-blotting

English