Показаны 21821-21840 из 33948
ТерминОбозначения
Язик 
 

fullerenlar kimyosi

фуллеренлар кимёси

Kimyoning, fullerenlar klassini yaratish va o‘rganish bilan shug‘ullanadigan ilmiy-amaliy yo‘nalishi. Tadqiqot metodlari va konsepsiyalariga ko‘ra, ko‘p jihatdan an’anaviy kimyodan jiddiy farq qiladi.

 

Кимёнинг, фуллеренлар классини яратиш ва ўрганиш билан шуғулланадиган илмий-амалий йўналиши. Тадқиқот методлари ва кон-цепцияларига кўра, кўп жиҳатдан анъанавий кимёдан жиддий фарқ қилади.

O'zbek

Химия фуллеренов

Научно-практическое направление химии, за-нимающееся созданием и изучением класса фуллеренов. По концепциям и методам исследования во многом принципиально отличается от традиционной химии.

Русский

chemistry of fulleren

chemistry of fulleren

English
TV tasvirlar rangliligining buzilishlariiTelevizion tasvirning ranglilikni o‘zgartirish bilan ifodalanadigan aslidan farqi. TV tasvirdagi ranglilikning buzilish sabablari : a) spektral xarakteristikalari va to‘yinganligi maksimal rang qamrovini chegaralaydigan rangli kineskoplarning muayyan qizil, yashil va ko‘k lyuminoforlaridan foydalanish; b) spektral xarakteristikalari rang uzatishning ishonchliligini to‘liq ta’minlay olmaydigan yoritishning muayyan manbalaridan, yorug‘likni taqsimlash qurilmalari va uzatish trubkalaridan foydalanish; c) TV signalning «yorug‘lik-signal» va «signal-yorug‘-lik» fotoelektrik o‘zgartirgichlarda, shuningdek, uzatish traktida, ayniqsa, yorug‘lik va ranglilik signallarini shakllantirish va ajratish qurilmalarida paydo bo‘ladigan chiziqli va nochiziqli buzilishlari; d) parametrlarning tarqoqligi, elementlarning, birinchi navbatda, rangli kineskoplarning optimal bo‘lmagan ishlash rejimlari; e) tasvirlarning rangli bo‘linishida rastrlarning nomuvofiqligi hamda bir xil emasligi, har tomonlama buzilishlar hamda ranglilik va yorug‘lik signallarini uzatishning turli sharoitlarda bo‘lgani sababli, ularning o‘rtasidagi vaqt bo‘yicha siljishning mavjudligi, tasvir detallari reproduksiyalaridagi buzilish; f) turli rangli televideniye tizimlarida uzatishning xususiyatlari hamda ranglilik signallarining seleksiyasi.
O'zbek
Искажения цветности ТВ изображенийОтличия телевизионного изображения от оригинала, выражающиеся в изменении цветности.Причинами искажений цветности ТВ изображений являются: a) использование реальных красного, зеленого и синего люминофоров цветных кинескопов, спектральные характеристики и насыщенность которых ограничивают воспроизведение максимального цветового охвата; b) использование реальных источников освещения, светоделительных устройств и передающих трубок, спектральные характеристики которых не полностью обеспечивают верность цветопередачи; c) линейные и нелинейные искажения ТВ сигнала, возникающие в фотоэлектрических преобразователях «свет-сигнал» и «сигнал-свет», а также в тракте передачи и, особенно, в устройствах формирования и селекции сигналов яркости и цветности; d) разброс параметров, неоптимальные режимы работы элементов, в первую очередь, цветных кинескопов; e) растр совмещения и не идентичность растров цветоделенных изображений, перекрестные искажения и наличие временного сдвига между сигналами яркости и цветности из-за различных условий их передачи, нарушение в репродукциях деталей изображения; f) особенности передачи и селекция сигналов цветности в различных системах цветного телевидения.
Русский
TV-image chromaticity distortionsTV-image chromaticity distortions
English

ximmotologiya

химмотология

Texnikada yonilg‘idan, moylar va avtokimyodan oqilona foydalanish to‘g‘risidagi fan.

 

Техникада ёнилғидан, мойлар ва автокимё-дан оқилона фойдаланиш тўғрисидаги фан.

O'zbek

Химмотология

Наука о рациональном использовании топлива, масел и автохимии в технике.

Русский

chemmotology

chemmotology

English

xirallik

хираллик

Kimyoda, obyektning ideal yassi ko‘zgudagi o‘z aksi bilan bir vaqtda mavjud bo‘la olmaslik xossasini tavsiflaydigan tushuncha.

 

Кимёда, объектнинг идеал ясси кўзгудаги ўз акси билан бир вақтда мавжуд бўла олмаслик хоссасини тавсифлайдиган тушунча.

O'zbek

Хиральностъ

Понятие в химии, характеризующее свойство объекта быть несовместимым со своим отражением в идеальном плоском зеркале.

Русский

Хиральностъ

Хиральностъ

English

Xoll effekti

Холл эффекти

Magnit maydonda joylashgan tokli o‘tkazgich plastinkasida ham tokning yo‘nalishiga, ham magnit maydon yo‘nalishiga perpendikulyar bo‘lgan elektr maydonning vujudga kelishi. Xoll effekti Lorens kuchining harakatlanayotgan zaryad tashuvchilarga ta’siri bilan bog‘liq.

 

Магнит майдонда жойлашган токли ўтказгич пластинкасида ҳам токнинг йўналишига, ҳам магнит майдон йўналишига перпендикуляр бўлган электр майдоннинг вужудга келиши. Холл эффекти Лоренц кучининг ҳаракатланаётган заряд ташувчиларга таъсири билан боғлиқ.

O'zbek

Холла эффект

Возникновение в пластинке проводника с током, находящейся в магнитном поле, электрического поля, перпендикулярного как направлению тока, так и направлению магнитного поля. Холла эффект обусловлен действием силы Лоренца на движущиеся носители заряда.

Русский

Hall effect

Hall effect

English

siklotron

циклотрон

Norelyativistik og‘ir zaryadlangan zarralar (protonlar, ionlar) ni siklik tezlatgich. Bunday tezlatgichda zarralar o‘zgarmas, bir jinsli magnit maydonda harakatlanadi, ularni tezlatish uchun o‘zgarmas chastotali yuqori chastotali elektr maydondan foydalaniladi. Diametri 25 сm bo‘lgan birinchi siklik tezlatgich E.Lourens (AQSh) tomonidan 1930-yilda yaratilgan.

 

Норелятивистик оғир зарядланган зарралар (протонлар, ионлар) ни циклик тезлатгич. Бундай тезлатгичда зарралар ўзгармас, бир жинсли магнит майдонда ҳаракатлананади, уларни тезлатиш учун ўзгармас частотали юқори частотали электр майдондан фойдаланилади. Диаметри 25 сm бўлган биринчи циклик тезлатгич Э.Лоуренс (АҚШ) томонидан 1930 йилда яратилган.

O'zbek

Циклотрон

Циклический ускоритель нерелятивистских тяжёлых заряженных частиц (протонов, ионов), в котором частицы двигаются в пос-тоянном и однородном магнитном поле, а для их ускорения используется высокочастотное электрическое поле неизменной частоты. Первый циклический ускоритель диаметром 25 сm был создан в 1930 году Э.Лоуренсом (США).

Русский

cyclotron

cyclotron

English

rux barmoq

рух бармоқ

Dezoksiribonuklein kislota (DNK)ni bog‘laydi-gan asosiy oqsil guruhlaridan biri. Transkripsiya regulyatorlari hisoblanadi, ikkita sistein, 2 ta gistidin qoldiqlarni ichiga oladigan o‘ziga xos domenga ega. Bu aminokislotalar rux ioni bilan o‘zaro ta’sirda bo‘ladi, ular orasida joylashgan polipeptid zanjir «barmoq» ko‘rinishidagi sirt-moq hosil qiladi. С2Н2 rux barmoqlar DNK bilan bog‘lanadigan eukariot transkripsion faktorlarda uchraydigan oqsil domenlarining muhim oilasini hosil qiladi. С2Н2 domenlar amalda qo‘llanish nuqtai nazaridan, eng istiqbolli DNK – aniqlay-digan oqsillarga kiradi. Bu domenlarni o‘rganish spetsifik ketma-ketliklarni bildiradigan rux bar-moqlar bo‘lgan oqsillarni loyihalash imkonini beradi, bu gen injeneriyasida va diagnostika tizimlarida juda dolzarbdir. С2Н2 domenlar strukturasi birinchi navbatda rux atomi va uni bog‘laydigan sistein va gistidin qoldiqlari tufaylidir. Rux atomining bo‘lmasligi struktura parchalanishiga olib keladi.

 

Дезоксирибонуклеин кислота (ДНК)ни боғ-лайдиган асосий оқсил гуруҳларидан бири. Транскрипция регуляторлари ҳисобланади,  2 та цистеин, 2 та гистидин қолдиқларни ичига оладиган ўзига хос доменга эга. Бу аминокислоталар рух иони билан ўзаро таъсирда бўлади, улар орасида жойлашган полипептид занжир «бармоқ» кўринишидаги сиртмоқ ҳосил қилади. С2Н2 рух бармоқлар ДНК билан боғланадиган эукариот транскрипцион факторларида учрайдиган оқсил доменларининг муҳим оиласини ҳосил қилади. С2Н2 доменлар амалда қўлланиш нуқтаи назаридан, энг истиқболли ДНК – аниқлайдиган оқсилларга киради. Бу доменларни ўрганиш специфик кетма-кетликларни билдирадиган рух бармоқлар бўлган оқсилларни лойиҳалаш имконини беради, бу ген инженериясида ва диагностика тизимларида жуда долзарбдир. С2Н2 доменлар структураси биринчи навбатда рух атоми ва уни боғлайдиган цистеин ва гистидин қолдиқлари туфайлидир. Рух атомининг бўлмаслиги структура парчаланишига олиб келади.

O'zbek

Цинковый палец

Одна из основных групп белков, связывающих ДНК. Являются регуляторами транскрипции, содержат характерный домен, который включает 2 цистеиновых и 2 гистидиновых остатков. Эти аминокислоты взаимодействуют с ионом цинка, а расположенная между ними полипептидная цепочка образует петлю в виде «пальца». Цинковые пальцы С2Н2 образуют важное семейство связывающихся с ДНК белковых доменов, встречающихся в транскрипционных факторах эукариот. С2Н2-домены, относятся к одному из наиболее перспективных с точки зрения практического применения ДНК- узнающих белков. Предполагается, что изучение этих доменов позволит проектировать белки с цинковыми пальцами, которые будут узнавать специфические последовательности, что актуально в системах диагностики и генной инженерии. С2Н2 домены обязаны своей структурой в первую очередь атому цинка и связывающим его остаткам цистеина и гистидина. Отсутствие атома цинка ведет к распаду структуры.

Русский