Показаны 21961-21980 из 34034
ТерминОбозначения
Язик 
 

zarb qovushoqlik

зарб қовушоқлик

Zarb nagruzka ta’sirida yuz beradigan deformatsiyalanish va buzilish jarayonida materialning mexanik energiyani yutish qobiliyati. Odatda, zarbdan egilishga sinashda bir tomonlama ko‘ndalang kesikli prizmasimon namunani deformatsiyalash va buzish uchun zarur bo‘lgan kesik asosida namuna kesimiga shartli qo‘shilgan ish bilan baholanadi. Zarb qovushoqlik – metallning eng muhim mustahkamlik xarakteristikalaridan biridir.

 

Зарб нагрузка таъсирида юз берадиган деформацияланиш ва бузилиш жараёнида материалнинг механик энергияни ютиш қобилияти. Одатда, зарбдан эгилишга синашда бир томонлама кўндаланг кесикли призмасимон намунани деформациялаш ва бузиш учун зарур бўлган, кесик асосида намуна кесимига шартли қўшилган иш билан баҳоланади. Зарб қовушоқлик – металлнинг энг муҳим мустаҳкамлик характеристикаларидан биридир.

O'zbek

Ударная вязкость

Способность материала поглощать механическую энергию в процессе деформации и разрушения под  действием ударной нагрузки. Обычно оценивается работой, необходимой для деформации и разрушения призматического образца с односторонним поперечным надрезом при испытании на ударный изгиб, условно отнесённой к сечению образца в основании надреза. Ударная вязкость – одна из наиболее важных прочностных характеристик металла.

Русский

toughness

toughness

English

zarb-to‘lqinli sintez

зарб-тўлқинли синтез

Portlashda yuzaga keladigan zarbiy to‘lqin ta’siri yordamida nanozarralar va nanomateriallar olish usuli.

 

Портлашда юзага келадиган зарбий тўлқин таъсири ёрдамида нанозарралар ва наноматериаллар олиш усули.

O'zbek

Ударно-волновой синтез

Способ получения наночастиц и наноматериалов с помощью действия ударной волны, возникающей при взрыве.

Русский

shock-wave synthesis

shock-wave synthesis

English

ultratovush disperslash

ультратовуш дисперслаш

Qattiq moddalar yoki suyuqliklarni juda yaxshilab maydalash, qattiq jismlarning ultratovush tebranishlar ta’sirida kul bo‘lish bilan dispers holatga o‘tishi. Ultratovush disperslash suyuqliklarda qattiq zarralarning yuqori dispers (zarralarning o‘rtacha o‘lchami – mikron va mikron ulushi), bir jinsli, kimyoviy jihatdan toza aralashmasi (suspenziyasi) ni olish imkonini beradi. Suspenziyalarni disperslash ultratovushning, yopishish, qizdirib biriktirish yoki kavsharlash kuchlari bilan o‘zaro bog‘langan qattiq zarralar agregatlariga ta’siri paytida amalga oshiriladi. Suspenziyalarni ultratovush disperslashda mahsulotning dispersligi an’anaviy mexanik maydalashga nisbatan bir qancha tartibga oshadi.

 

Қаттиқ моддалар ёки суюқликларни жуда яхшилаб майдалаш, қаттиқ жисмларнинг ультратовуш тебранишлар таъсирида кул бўлиш билан дисперс ҳолатга ўтиши. Ультратовуш дисперслаш суюқликларда қаттиқ зарраларнинг юқори дисперс (зарраларнинг ўртача ўлчами – микрон ва микрон улуши), бир жинс-ли, кимёвий жиҳатдан тоза аралашмаси (сус-пензияси)ни олиш имконини беради. Суспензияларни дисперслаш ультратовушнинг, ёпишиш, қиздириб бириктириш ёки кавшарлаш кучлари билан ўзаро боғланган қаттиқ зарралар агрегатларига таъсири пайтида амалга оширилади. Суспензияларни ультратовуш дисперслашда маҳсулотнинг дисперcлиги анъанавий механик майдалашга нисбатан бир қанча тартибга ошади.

O'zbek

Ультразвуковое диспергирование

Тонкое размельчение твердых веществ или жидкостей, переход веществ в дисперсное состояние с образованием золя под действием ультразвуковых колебаний. Ультразвуковое диспергирование позволяет получать высокодисперсные (средний размер частиц - микроны и доли микрон), однородные и химически чистые смеси (суспензии) твердых частиц в жидкостях. Диспергирование суспензий осуществляется при воздействии ультразвука на агрегаты твердых частиц, связанных между собой силами слипания, спекания или спайности. При ультразвуковом диспергировании суспензий дисперсность продукта увеличивается на несколько порядков по сравнению с традиционным механическим измельчением.

Русский

ultrasonic dispersion

ultrasonic dispersion

English

ultramayda zarra

ультрамайда зарра

Ekvivalent diametri 100 nm dan kichik bo‘lgan zarra.

 

Эквивалент диаметри 100 nm дан кичик бўлган зарра.

O'zbek

Ультрамелкая частица

Частица с эквивалентным диаметром менее 100 nm.

Русский

ultrafine particle

ultrafine particle

English

namunali qonun bo‘yicha o‘sish bilan universal molekulyar ishlab chiqarish

намунали қонун бўйича ўсиш билан универсал молекуляр ишлаб чиқариш

Molekulyar qurilishning avtomatlashtirilgan ixcham tizimi, o‘z-o‘zidan qayta ishlab chiqariladigan tizimlarni уetishtiradigan texnologiyani yoyishning jadal, mislsiz sur’atini aks ettiradigan terminologiya. Bu уerda, bir kundan kam mud-datda xuddi shunday fabrikalarni qura oladigan fabrikalar ko‘zda tutilmoqda. Hisoblashlar oddiy: agar bir fabrika ikkita fabrika qursa, ikkita fabrika to‘rtta fabrika tayyorlaydi, u holda 10 kun ichida minglab, keyingi 10 kun ichida million, undan keyingi 10 kun ichida esa, milliard fabrika qurish mumkin. Atigi bir necha hafta ichida, nazariy jihatdan har bir oila xom ashyo qiymatiga teng narxga o‘z xo‘jaligini, unga zarur bo‘lgan maksimum mahsulotlarni tuzishi mumkin. Bu ishlab chiqarish tizimi namunali qonun bo‘yicha o‘z resurslarini ko‘paytiradigan, ancha tez, kam xarajatlar bilan, biz bugungi kunda ega bo‘lgan mahsulotlardan ancha ustun turadigan, texnologik jihatdan ilg‘or mahsulotlarning keng spektrini chiqara oladi.

 

Молекуляр қурилишнинг автоматлаштирилган ихчам тизими, ўз-ўзидан қайта ишлаб чиқариладиган тизимларни етиштирадиган технологияни ёйишнинг жадал, мислсиз суръатини акс эттирадиган терминология. Бу ерда, бир кундан кам муддатда худди шундай фаб-рикаларни қура оладиган фабрикалар кўзда тутилмоқда. Ҳисоблашлар оддий: агар бир фабрика иккита фабрика қурса, иккита фабрика тўртта фабрика тайёpлайди, у ҳолда 10 кун ичида минглаб, кейинги 10 кун ичида миллион, ундан кейинги 10 кун ичида эса, миллиард фабрика қуриш мумкин. Атиги бир неча ҳафта ичида, назарий жиҳатдан ҳар бир оила хом ашё қийматига тенг нархга ўз хўжалигини, унга зарур бўлган максимум маҳсу-отларни тузиши мумкин. Бу ишлаб чиқариш тизими намунали қонун бўйича ўз ресурсла-рини кўпайтирадиган, анча тез, кам харажат-ар билан, биз бугунги кунда эга бўлган маҳсулотлардан анча устун турадиган, техноло-гик жиҳатдан илғор маҳсулотларнинг кенг спектрини чиқара олади.

O'zbek

Универсальное молекулярное производство с ростом по показательному закону

Терминология, отражающая быстрый, возможно, беспрецедентный, темп развертывания такой технологии, когда компактная автоматизированная система молекулярного строительства сможет производить такие же самовоспроизводящиеся системы. Здесь имеются в виду фабрики, способные строить такие же фабрики, и возможно менее чем за один день. Расчеты просты: если одна фабрика изготавливает две, а две фабрики изготавливают четыре, то за 10 дней можно построить тысячу фабрик, за 10 следующих дней − миллион фабрик, а за 10 следующих дней − миллиард фабрик. Всего лишь за несколько недель, теоретически, каждая семья сможет построить собственное хозяйство, максимум необходимых ей изделий, и за цену, равную стоимости сырья. Эта производственная система, способна выпускать широкий спектр технологически продвинутых изделий, намного превосходящих то, что мы имеем сегодня, при гораздо меньших затратах, гораздо быстрее, и способных умножать собственные ресурсы изготовления по показательному закону.

Русский

exponential general-purpose molecular manufacturing

exponential general-purpose molecular manufacturing

English

universal assembler

универсал ассемблер

Turli qurilmalarni, shu jumladan, o‘ziga o‘xshash qurilmalarni ishlab chiqarishga dasturlashtirilishi mumkin bo‘lgan molekulyar qurilma.

 

Турли қурилмаларни, шу жумладан, ўзига ўхшаш қурилмаларни ишлаб чиқаришга дастурлаштирилиши мумкин бўлган молекуляр қу-рилма.

O'zbek

Универсальный ассемблер

Молекулярное устройство, которое может быть запрограммировано на производство различных, в том числе и себе подобных устройств.

Русский

universal assembler

universal assembler

English

Uoshburn tenglamasi

Уошбурн тенгламаси

G‘ovak materiallarda suyuqlikning kapillyar oqimini tavsiflaydigan tenglama. Og‘irlik kuchi maydoni yo‘qligida silindrik kapillyarlar uchun olingan. L2 = γDt/4η, bu yerda t – qovushqoqligi η va sirt tarangligi γ bo‘lgan suyuqlik, to‘la ho‘llanadigan, o‘rtacha diametri D bo‘lgan g‘ovak materialga L masofaga kiradigan vaqt.

 

Ғовак матeриалларда суюқликнинг капилляр оқимини тавсифлайдиган тенглама. Оғирлик кучи майдони йўқлигида цилиндрик капиллярлар учун олинган. L2 = γDt/4η, бу ерда t – қовушқоқлиги η ва сирт таранглиги γ бўлган суюқлик, тўла ҳўлланадиган, ўртача диаметри D бўлган ғовак материалга L масофага кирадиган вақт.

O'zbek

Уравнение Уошбурна

Уравнение, описывающее капиллярное тече-ние жидкости в пористых материалах. Полу-чено для случая цилиндрических капилляров в отсутствии поля силы тяжести. L2 = γDt/4η, где t − время, за которое жидкость с вяз-костью η и поверхностным натяжением γ проникает в полностью смачиваемый, порис-тый материал со средним диаметром пор D на расстояние L.

Русский