LynxOS

толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям

LynxOS

lyophilic colloids

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

lyophilic colloids

lyophobic colloids

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

lyophobic colloids

lyotropic liquid crystals

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

lyotropic liquid crystals

Lyuksemburg-Gorkiy effekti

(Люксембург-Горький эффекти)

Толковый словарь по радиочастотному спектру Русско-узбекский толковый словарь терминов по радиочастотному спектру, радиоэлектронным средствам и электромагнитной совместимости

Qandaydir uzoqdagi radiostansiyani qabul qilishda boshqa, to‘lqin uzunligi bo‘yicha anchagina farq qiluvchi quvvati kattaroq stansiya signallari eshiti-lishidan iborat kross – modulyatsiya (halaqit qiluvchi signal modulyatsiyasi tufayli intermodulyatsiya buzilishlarining hosil bo‘lishi). Shu bilan birga, agar qabul qilinayotgan (qabul qilgich sozlangan) stansiya o‘z ishini to‘xtatsa, u hollarda xalaqit berayotgan stansiya ham eshitilmay qoladi. Bunday xalaqitlar deyarli qabul qilinayotgan va qabul qiluvchi stan-siyalar o‘rtasidagi yo‘lda joylashgan katta quvvatli stansiyalar tomonidan kuzatiladi. Lyuksemburg-Gorkiy effekti xalaqit beruvchi stansiya to‘lqinlari qabul qilinayotgan stansiya to‘lqinlarini modulyatsiyalashi bilan bog‘liq. Bunday kesishuvchi kross-modulyatsiya qabul qilinayotgan to‘lqinlar iono-sferada juda kuchli elektromagnit maydon hosil qi-luvchi katta quvvatli xalaqit berayotgan stansiya ustidan tarqalishi tufayli yuzaga keladi.

Izoh – Bunday «ustma-ustlik» birinchi marta Lyuksemburg radioeshittirish stansiyasi tomonidan aniqlangan edi, Gorkiy shahrida esa (hozirgi Nijniy Novgorod shahri) ular Mos-kvadan g‘arbda joylashgan radiostansiyalarni qabul qilishda katta quvvatli Moskva radiostansiyalari tomonidan kuzatilgan edi.

 

Қандайдир узоқдаги радиостанцияни қабул қилишда бошқа, тўлқин узунлиги бўйича анчагина фарқ қилувчи қуввати каттароқ станция сигналлари эшитилишидан иборат кросс – модуляция (ҳалақит қилувчи сигнал модуляцияси туфайли интермодуляция бузилишларининг ҳосил бўлиши). Шу билан бирга, агар қабул қилинаётган (қабул қилгич созланган) станция ўз ишини тўхтатса, у ҳолларда халақит бераётган станция ҳам эшитилмай қолади. Бундай халақитлар деярли қабул қилинаётган ва қабул қилувчи станциялар ўртасидаги йўлда жойлашган катта қувватли станциялар томонидан кузатилади. Люксембург-Горький эффекти халақит берувчи станция тўлқинлари қабул қилинаётган станция тўлқин-ларини модуляциялаши билан боғлиқ. Бундай кесишувчи кросс-модуляция қабул қилинаётган тўлқинлар ионосферада жуда кучли электромагнит майдон ҳосил қилувчи катта қувватли халақит бераётган станция устидан тарқалиши туфайли юзага келади.

Изоҳ – Бундай «устма-устлик» биринчи марта Люксембург радиоэшиттириш станцияси томонидан аниқланган эди, Горький шаҳрида эса (ҳозирги Нижний Новгород шаҳри) улар Москвадан ғарбда жойлашган радиостанцияларни қабул қилишда катта қувватли Москва радиостанциялари томонидан кузатилган эди.

lyuminessensiya

люминесценция

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Elektron qo‘zg‘algan holatda turgan moddaning yorug‘lik to‘lqinlari tarqatishi. Elektron qo‘z-g‘algan holat singlet yoki triplet bo‘lishiga bog‘-liq holda, yorug‘lik nurlanishi fluoressensiya (qisqa muddatli lyuminessensiya) yoki fosfores-sensiya (uzoq muddatli lyuminessensiya) deb ataladi.

 

Электрон қўзғалган ҳолатда турган модданинг ёруғлик тўлқинлари тарқатиши. Электрон қўзғалган ҳолат синглет ёки триплет бўлишига боғлиқ ҳолда, ёруғлик нурланиши флуоресценция (қисқа муддатли люминесценция) ёки фосфоресценция (узоқ муддатли люминесценция) деб аталади.

M type UHF device (magnetron)

Словарь по радиотехнике Русско-узбекский толковый словарь терминов по радиотехнике

_

M-type traveling wave amplifier with drift space

Словарь по радиотехнике Русско-узбекский толковый словарь терминов по радиотехнике

_

M-type traveling-wave tube

Словарь по радиотехнике Русско-узбекский толковый словарь терминов по радиотехнике

_

ma’lumotlar banki

       маълумотлар банки

толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям

Muayyan tarzda tashkillashtirilgan axborotdan (ma’lumotlardan) jamoaviy foydalanish va markazlashtirilgan tarzda saqlashning avtomatlashtirilgan axborot tizimi. Uning tarkibiga bitta yoki bir nechta ma’lumotlar bazasi, ma’lumotlar bazasi spravochnigi, ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi, shuningdek, amaliy dasturlar va so‘rovlar bibliotekalari kiradi.

Муайян тарзда ташкиллаштирилган ахборотдан (маълумотлардан) жамоавий фойдаланиш ва марказлаштирилган тарзда сақлашнинг автоматлаш-тирилган ахборот тизими. Унинг таркибига битта ёки бир нечта маълумотлар базаси, маълумотлар базаси справочниги, маълумотлар базасини бош-қариш тизими, шунингдек, амалий дастурлар ва сўровлар библиотекалари киради.

ma’lumotlar banki

маълумотлар банки

Русско-узбекский толковый словарь терминов по цифровой экономике Русско-узбекский толковый словарь терминов по цифровой экономике

Ma’lumotlarni markazlashtirilgan tarzda saqlash va ulardan jamoa bo‘lib foydalanishning avtomatlashtirilgan axborot tizimi.

Izoh – Ma’lumotlar banki tarkibiga bir yoki bir nechta ma’lumotlar bazalari, ma’lumotlar bazalarining ma’lumotnomasi, ma’lumotlar bazalarini boshqarish tizimi, shuningdek, so’rovlar va amaliy dasturlar bibliotekalari kiradi.

 

Маълумотларни марказлаштирилган тарзда сақлаш ва улардан жамоа бўлиб фойдаланиш автоматлаштирилган ахборот тизими.

Изоҳ – Маълумотлар банки таркибига бир ёки бир нечта маълумотлар базалари, маълумотлар базаларининг маълумотномаси, маълумотлар базаларини бошқариш тизими, шунингдек, сўровлар ва амалий дастурлар библиотекалари киради.

ma’lumotlar bazalari bilan birgalikda ishlash ochiq interfeysi

       маълумотлар базалари билан биргаликда ишлаш очиқ интерфейси 

толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям

Strukturalangan so‘rovlar tilidan foydalaniladigan ma’lumotlar bazalarini boshqarish tizimlarida ma’lu-motlardan erkin foydalanish imkonini beradigan das-turiy kompleks. Microsoft firmasi tomonidan ishlab chiqilgan.

 

Структураланган сўровлар тилидан фойдалани-ладиган маълумотлар базаларини бошқариш тизимларида маълумотлардан эркин фойдала-ниш имконини берадиган дастурий комплекс. Microsoft фирмаси томонидан ишлаб чиқилган

ma’lumotlar bazasi administratori

       маълумотлар базаси администратори

толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям

Ma’lumotlar bazasini joriy boshqarish bilan shu-g‘ullanadigan va uning ishlash texnologiyasi uchun mas’ul bo‘lgan shaxs yoki shaxslar guruhi. Asosiy vazifalari: ishonchli ishlashni ta’minlash, yaxlitlikni ushlab turish, ruxsat etilgan tarzda foydalanishni ta’minlash, ma’lumotlarni restrukturalizatsiyalash, aktuallashtirish. Boshqarish vositasi – maxsus das-turlar.

 

Маълумотлар базасини жорий бошқариш билан шуғулланадиган ва унинг ишлаш технологияси учун масъул бўлган шахс ёки шахслар гуруҳи. Асосий вазифалари: ишончли ишлашни таъ-минлаш, яхлитликни ушлаб туриш, рухсат этил-ган тарзда фойдаланишни таъминлаш, маълу-мотларни реструктурализациялаш, актуаллашти-риш. Бошқариш воситаси – махсус дастурлар

ma’lumotlar bazasi

       маълумотлар базаси

толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям

Amaliy dasturlarga bog‘liq bo‘lmagan, ma’lumot-larni tavsiflash, saqlash va ular bilan ishlashning umumiy prinsiplarini ko‘zda tutadigan ma’lum bir qoidalar bo‘yicha tashkillashtirilgan ma’lumotlar jami; o‘zaro bog‘langan ma’lumotlarni, izlab topishni soddalashtirish maqsadida, bitta yoki bir nechta jad-valga to‘plash metodi, shuningdek, ma’lumotlarning yangilanishini va axborotdan erkin foydalanishni ta’minlaydigan dastur – ma’lumotlar bazasini bosh-qarish tizimining boshqaruvida foydalaniladigan, o‘zaro bog‘langan ma’lumotlar (axborot) jami.

 

Амалий дастурларга боғлиқ бўлмаган, маълумотларни тавсифлаш, сақлаш ва улар билан ишлашнинг умумий принципларини кўзда тутадиган маълум бир қоидалар бўйича ташкиллаштирил-ган маълумотлар жами; ўзаро боғланган маълумотларни, излаб топишни соддалаштириш мақсадида, битта ёки бир нечта жадвалга тўплаш методи, шунингдек, маълумотларнинг янгиланишини ва ахборотдан эркин фойдаланишни таъминлай-диган дастур – маълумотлар базасини бошқариш тизимининг бошқарувида фойдаланиладиган, ўзаро боғланган маълумотлар (ахборот) жами.

ma’lumotlar bazasi

маълумотлар базаси

Русско-узбекский толковый словарь терминов по цифровой экономике Русско-узбекский толковый словарь терминов по цифровой экономике

1. Obyektiv shaklda ifodalangan va bu ma’lumotlar elektron hisoblash mashinalari yordamida topilishi va qayta ishlanishi mumkin bo‘lgan tarzda tizimlashtirilgan ma’lumotlar (moddalar, hisob-kitoblar va h.k.)ning jami.

2. Amaliy dasturlarga bog‘liq bo‘lmagan holda, ma’lumotlarni tavsiflash, saqlash va boshqarishning umumiy prinsiplarini ko‘zda tutadigan muayyan qoidalar bo‘yicha tashkil qilingan ma’lumotlarning jami.

 

1. Объектив шаклда ифодаланган ва бу маълу-мотлар электрон ҳисоблаш машиналари ёрдамида топилиши ва қайта ишланиши мумкин бўлган тарзда тизимлаштирилган маълумотлар (моддалар, ҳисоб-китоблар ва ҳ.к.)нинг жами.

2. Амалий дастурларга боғлиқ бўлмаган ҳолда, маълумотларни тавсифлаш, сақлаш ва бошқаришнинг умумий принципларини кўзда тутадиган муайян қоидалар бўйича ташкил қилинган маълумотларнинг жами.

ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi (MBBT)

       маълумотлар базасини бошқариш тизими (МББТ)

толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям

Rivojlangan so‘rovlar tili yordamida ma’lumotlar bazasi ma’lumotlari tuzilmasini hosil qilish, saqlash, yangilash, yangi ma’lumotlar qo‘shish, izlash amallarining bajarilishini ta’minlaydigan dasturiy ta’minot. Zamonaviy MBBTlari tranzaksiya mexanizmi orqali ma’lumotlardan bir vaqtda ko‘plab foydalanuvchilarning erkin foydalanishlarini ta’minlaydi. Bunda bir foydalanuvchining olgan natijasi boshqasinikiga ta’sir qilmaydi. Ma’lumotlar bazalarini boshqarish tizimi tarkibiga dasturlash tili; dasturlar generatorlari – dasturlar tuzilishini, ma’lumotlar bazasi (MB) yaratilishini va ularning qayta ishlanishini osonlashtiradi; kompilyatorlar – mashina kod-laridagi boshqarish dasturlarini, dasturlarning ishla-shini tezlashtirish va ularning muhitga bog‘liq bo‘l-masligi uchun generatsiyalaydi; hisobot generatorlari – foydalanuvchiga chiqish hujjatlarini operativ yaratish, tanlab olish, saralash va hisoblashlarni bajarish imkonini beradi; hujjatlashtirish vositalari – MB ni yaratish bilan bir vaqtda, matn va grafik ko‘rinishlarda uning tavsifini yaratish, listinglar bo‘lgan dasturlarni tavsiflash imkonini beradi. Ma’lumotlar bazalarining turlariga ko‘ra, ierarxik, tarmoq va relyatsion MBBT mavjud. Amalda barcha MBBT «mijoz‒server» arxitekturali tarmoqda ishlashni ta’minlaydi.

 

Ривожланган сўровлар тили ёрдамида маълумотлар базаси маълумотлари тузилмасини ҳосил қилиш, сақлаш, янгилаш, янги маълумотлар қўшиш, излаш амалларининг бажарилишини таъминлайдиган дастурий таъминот. Замонавий МББТлари транзакция механизми орқали маълумотлардан бир вақтда кўплаб фойдаланувчиларнинг эркин фойдаланишларини таъминлайди. Бунда бир фойдаланувчининг олган натижаси бошқасиникига таъсир қилмайди. Маълумотлар базаларини бошқариш тизими таркибига дастур-лаш тили; дастурлар генераторлари – дастурлар тузилишини, маълумотлар базаси (МБ) яратилишини ва уларнинг қайта ишланишини осонлаштиради; компиляторлар – машина кодларидаги бошқариш дастурларини, дастурларнинг ишла-шини тезлаштириш ва уларнинг муҳитга боғлиқ бўлмаслиги учун генерациялайди; ҳисобот генераторлари – фойдаланувчига чиқиш ҳужжатларини оператив яратиш, танлаб олиш, саралаш ва ҳисоблашларни бажариш имконини беради; ҳужжатлаштириш воситалари – МБ ни яратиш билан бир вақтда, матн ва график кўринишларда унинг тавсифини яратиш, листинглар бўлган дастурларни тавсифлаш имконини беради. Маълумотлар базаларининг турларига кўра, иерархик, тармоқ ва реляцион МББТ мавжуд. Амалда барча МББТ «мижоз-сервер» архитектурали тармоқда ишлашни таъминлайди.

ma’lumotlar bitlarini uzatish tezligi (bitlarni uzatish tezligi)

Словарь по сетям передаче данных Русско-узбекский толковый словарь терминов по сетям передачи данных

Vaqt birligida uzatilgan ma’lumotlar bitlarining soni bilan ifodalangan ma’lumotlar simvollarini uzatish tezligi. Izoh – Ushbu tezlikning o‘lchov birligi bo‘lib bit/s hisoblanadi.

ma’lumotlar mantiqiy zvenosini boshqarish xizmatlari

Словарь по сетям передаче данных Русско-узбекский толковый словарь терминов по сетям передачи данных

Mantiqiy ulanishni boshqarish funksiyasini bajaradigan xizmatlar (IEEE 802.2 [13]) standartiga muvofiq kanalli darajaning daraja osti). Izoh – Ushbu funksiyalarni bajarish uchun uchta LLC xizmatlaridan foydalaniladi: - uzatish tasdiqlanishini tarqatmaydigan xizmat ulanishini o‘rnatishga mo‘ljallanmagan; - xizmat ulanishni o‘rnatishga mo‘ljallangan; - uzatish tasdiqlanishini tarqatadigan xizmat ulanishini o‘rnatishga mo‘ljallangan 13. IEEE 802.2 – стандарт канального уровня, посвященный телекоммуникационному и информационному обмену между системами и предназначенный для использования совместно со стандартами IEEE 802.3, 802.4 и 802.5. Принят в 1998 г.

ma’lumotlar massivi

       маълумотлар массиви

толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям

Har biri massiv nomi va indeks(lar) bilan identifi-katsiya qilinadigan bir turdagi ma’lumotlar yig‘indisi. Indekslar soniga bog‘liq ravishda, massiv-lar bir o‘lchamli (chiziqli) ikki o‘lchamli va h.k. bo‘ladi.

 

Ҳар бири массив номи ва индекс(лар) билан идентификация қилинадиган бир турдаги маълумотлар йиғиндиси. Индекслар сонига боғлиқ равишда, массивлар бир ўлчамли (чизиқли) икки ўлчамли ва ҳ.к. бўлади. 

ma’lumotlar ombori

       маълумотлар омбори

толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям

Ma’lumotlarni saqlash konseptsiyasi. Ma’lumotlar bazasidan birinchidan, ma’lumotlarni aktuallashtirish ma’lumotlar yangilanishini emas, balki mavjudlariga qo‘shilishini bildirishligi bilan; ikkinchidan, boshqarish tizimining holatini aks ettiradigan ma’lumotlardan tashqari, ma’lumotlar omborida metama’lumotlar ham (omborning strukturasi to‘g‘risidagi ma’lumotlar, ma’lumotlar o‘rtasidagi bog‘lanish) saqlanishligi bilan ajralib turadi.

 

Маълумотларни сақлаш концепцияси. Маълумотлар базасидан биринчидан, маълумотларни актуаллаштириш маълумотлар янгиланишини эмас, балки мавжудларига қўшилишини билдиришлиги билан; иккинчидан, бошқариш тизими-нинг ҳолатини акс эттирадиган маълумотлардан ташқари, маълумотлар омборида метамаълумотлар ҳам (омборнинг структураси тўғрисидаги маълумотлар, маълумотлар ўртасидаги боғланиш) сақланишлиги билан ажралиб туради.

Показаны 6521-6540 из 34034