nanokubik texnologiya

нанокубик технология

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

O‘ta yupqa magnit qatlam hosil qilish imkonini beradigan texnologiya. Bunda yozuvning, zamonaviy magnit tashuvchilarning imkoniyatlaridan 4000 marta oshadigan yuqori zichligi, shuning-dek, shovqinlarning past darajasi va «signal-shovqin» ning yuqori nisbati ta’minlanadi. Ushbu texnologiya yordamida ma’lumotlar bo‘lgan kassetalar, sig‘imi 1 Tbyte gacha  bo‘lgan raqamli videotasmalar (siqilmagan ma’lumotlar), sig‘imi 3 Gbyte gacha gigabaytgacha bo‘lgan egiluvchan magnit disklap yaratish mumkin. Ko‘rgazmali bo‘lishi uchun aytish mumkinki, sig‘imi 1 Tbyte  bo‘lgan tashuvchida 200 tagacha ikki soatli film joylashtirish mumkin.

 

Ўта юпқа магнит қатлам ҳосил қилиш имконини берадиган технология. Бунда ёзувнинг, замонавий магнит ташувчиларнинг имкониятларидан 4000 марта ошадиган юқори зичлиги, шунингдек, шовқинларнинг паст даражаси ва «сигнал-шовқин» нинг юқори нисбати таъминланади. Ушбу технология ёрдамида маълумотлар бўлган кассеталар, сиғими 1 Tbyte  гача бўлган рақамли видеотасмалар (сиқилмаган маълумотлар), сиғими 3 Gbyte гача бўлган эгилувчан магнит диск-лар яратиш мумкин. Кўргазмали бўлиши учун айтиш мумкинки, сиғими 1 Tbyte  бўлган ташувчида 200 тагача икки соатли фильм жойлаштириш мумкин.

nanokukunlar

нанокукунлар

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

O‘lchami 100 nm dan kichik bo‘lgan zarralardan iborat dispers material. Bu dispers materiallarga bo‘lgan qiziqish, ularning keramik va kompo-zitsion materiallar, o‘ta o‘tkazgichlar, Quyosh batareyalari, filtrlar, getterlar, moylash material-lariga qo‘shimchalar, bo‘yovchi va magnit pig-mentlar, past temperaturali yuqori mustahkam kavsharlar ishlab chiqarishda boshlang‘ich xom-ashyo sifatida keng qo‘llanishi bilan bog‘liq.

Ўлчами 100 nm дан кичик бўлган зарралардан иборат дисперс материал. Бу дисперс материалларга бўлган қизиқиш, уларнинг керамик ва композицион материаллар, ўта ўтказгичлар, Қуёш батареялари, фильтрлар, геттерлар, мойлаш материалларига қўшимчалар, бўёвчи ва магнит пигментлар, паст температурали юқори мустаҳкам кавшарлар ишлаб чиқаришда бошланғич хомашё сифатида кенг қўлланиши билан боғлиқ.

nanolenta

нанолента

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Chiziqli o‘lchamlari ikki o‘lchov bo‘yicha 2:1 dan katta nisbatda nanodiapazonda bo‘ladigan va uchinchi o‘lchov bo‘yicha ancha kichik o‘lchamdagi nanoplastina.

 

Чизиқли ўлчамлари икки ўлчов бўйича 2:1 дан катта нисбатда нанодиапазонда бўладиган ва учинчи ўлчов бўйича анча кичик ўлчамдаги нанопластина.

nanolithography

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanolithography

nanolitografiya

нанолитография

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Tekis bosma usuli. Integral sxemalar, shuningdek, nanostrukturalar elementlarining topologik suratini qatlam-qatlam tuzish uchun foydalaniladigan foto- va fizik-kimyoviy jara-yonlar yig‘indisi. Yarimo‘tkazgichli texnikada − ayrim elementlarining o‘lchami 100 nm dan kichik bo‘lgan  integral mikrosxemalar ishlab chiqarish jarayoni.

 

Текис босма усули. Интеграл схемалар, шунингдек, наноструктуралар элементлари-нинг топологик суратини қатлам-қатлам тузиш учун фойдаланиладиган фото- ва физик-кимёвий жараёнлар йиғиндиси. Ярим-ўтказгичли техникада − айрим элементларининг ўлчами 100 nm дан кичик бўлган  интеграл микросхемалар ишлаб чиқариш жараёни.

nanomachine

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanomachine

nanomanipulation

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanomanipulation

nanomanipulator

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanomanipulator

nanomanipulyator

наноманипулятор

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Fazoda nazorat qilinadigan tarzda nanoobyektlar va ayrim atomlarni siljitish (ko‘chirish) imkoniyatini beradigan texnik qurilma.
Izoh − Nanomanipulyatorda nanopozitsiyalash qurilmasi va nanoobyekt bilan o‘zaro ta’sirlashadigan kontakt qism bor.

 

Фазода назорат қилинадиган тарзда нанообъектлар ва айрим атомларни силжитиш (кўчириш) имкониятини берадиган техник қурилма.
Изоҳ − Наноманипуляторда нанопозициялаш қурилмаси ва нанообъект билан ўзаро таъсирлашадиган контакт қисм бор.

nanomanipulyatsiya

наноманипуляция

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Yuqori aniqlik bilan belgilangan strukturalarni yaratish maqsadida atom yoki molekulyar darajada obyektlar bilan manipulyatsiya qilish.

 

Юқори аниқлик билан белгиланган стpуктураларни яратиш мақсадида атом ёки молекуляр даражада объектлар билан манипуляция қилиш.

nanomashina

наномашина

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Molekulalar tayyorlash texnologiyasi asosida yaratilgan sun’iy molekulyar mashina. Detallari ayrim molekulalardan hosil qilingan juda kichik o‘lchamlardagi mexanik qurilma. Nanomashinalar tayyorlashga bo‘lgan yondashuvlardan biri, foydali qurilmalardan nusxa olish va sintez qilish uchun, DNK, RNK fermentlar, oqsillar kabi biologik molekulalardan foydalanishni ko‘zda tutadi (bu yondashuvni shartli ravishda ko‘tarilib boruvchi yondashuv deb atash mumkin). Ikkinchi yondashuvga ko‘ra, mavjud mikroishlov berish instrumentlarini, ulardan nanodarajada foydalanish mumkin bo‘lgungacha izchil ixchamlashtirish zarur (pasayib boradigan yondashuv). Yondashuvlardan har biri afzalliklar va kamchiliklarga ega, molekulalar ishlab chiqara oladi-gan birinchi nanofabrikalar ko‘proq har ikki yondashuvni birlashtiradi.

 

Молекулалар тайёрлаш технологияси асосида яратилган сунъий молекуляр машина. Деталлари айрим молекулалаpдан ҳосил қилинган жуда кичик ўлчамлардаги механик қурилма. Наномашиналар тайёрлашга бўлган ёндашув-лардан бири, фойдали қурилмалардан нусха олиш ва синтез қилиш учун, ДНК, РНК ферментлар, оқсиллар каби биологик молекулалардан фойдаланишни кўзда тутади (бу ёндашувни шартли равишда кўтарилиб борувчи ёндашув деб аташ мумкин). Иккинчи ёндашувга кўра, мавжуд микроишлов бериш инс-трументларини, улардан нанодаражада фой-даланиш мумкин бўлгунгача изчил ихчамлаштириш зарур (пасайиб борадиган ёндашув). Ёндашувлардан ҳар бири афзалликлар ва камчиликларга эга, молекулалар ишлаб чиқара оладиган биринчи нанофабрикалар кўпроқ ҳар икки ёндашувни бирлаштиради.

nanomateri als

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanomateri als

nanomateriallar

наноматериаллар

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Nanometr o‘lchamlarga ega bo‘lgan strukturaviy elementlarni ichiga oladigan materiallar ko‘rini-shidagi nanoindustriya mahsulotining bir turi. Ularning mavjudligi, nanoko‘lamdagi omillar-ning paydo bo‘lishi bilan belgilanadigan yangi mexanik, kimyoviy, fizik, biologik va boshqa xossalarning paydo bo‘lishini yoki ancha yaxshi-lanishini ta’minlaydi. Nanozarralarga, nano-plyonkalar va nanokompozitlarga bo‘linadi. Nanomateriallar – bu, qiziqarli fundamental va amaliy xossalarga ega bo‘lgan turli materiallar ko‘pligining keng spektridir. Nanostrukturalar metall, keramik, yarimo‘tkazgichli, polimer, ol-mosli va ko‘plab boshqa materiallarda, shuning-dek, kompozit materiallarda tuzilishi mumkin.

 

Нанометр ўлчамларга эга бўлган структуравий элементларни ичига оладиган материаллар кўринишидаги наноиндустрия маҳсулотининг бир тури. Уларнинг мавжудлиги, нанокўламдаги омилларнинг пайдо бўлиши билан белгиланадиган янги механик, кимёвий, физик, биологик ва бошқа хоссаларнинг пайдо бўлишини ёки анча яхшиланишини таъминлайди. Нанозарраларга, нано-плёнкалар ва нанокомпозитларга бўлинади. Наноматериаллар – бу, қизиқарли фундаментал ва амалий хоссаларга эга бўлган турли материаллар кўплигининг кенг спектридир. Наноструктуралар металл, керамик, яримўтказгичли, полимер, олмосли ва кўплаб бошқа материалларда, шунингдек, композит материалларда тузилиши мумкин.

nanomedicine

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanomedicine

nanomesh

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanomesh

nanometallar

нанометаллар

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

O‘lchami bir necha nanometr bo‘lgan metall zarralar yoki xuddi shunday qalinlikdagi yupqa plyonkalar. Bu obyektlar alohida mexanik xossalari bilangina emas, balki yirik donali metallarning xossalaridan farq qiladigan o‘zgacha fizik va kimyoviy xarakteristikalar tufayli ham qiziqarlidir. Magnit xossalarga ega bo‘lgan metall materiallar ma’lumotlar saqlash vositalarini yaratish nuqtai nazaridan qiziqish uyg‘otadi. Uglerod matritsaga joylashgan metallar magnit xossalarni yo‘qotmagan holda, oksidlanishga chidamli. Inkapsullangan yoki mustahkamlangan nanometallar yuqori temperaturalarda qizdirib biriktirishga kamroq uchragan. Yupqa metall plyonkalar elektron sanoatida birikmalar yoki magnit va elektron qatlamlar sifatida qo‘llanili-shi mumkin. Nanometallar shu jumladan, energetikada, raketa dvigatellari, pirotexnik materiallar, mikroelektron plyonkalar va qoplamalar tayyorlashda, o‘ta o‘tkazuvchan qotishmalar, mustahkamligi yuqori bo‘lgan qotishmalar va kukunsimon metallar ishlab chiqarishda ham keng foydalaniladi.

 

Ўлчами бир неча нанометр бўлган металл зарралар ёки худди шундай қалинликдаги юпқа плёнкалар. Бу объектлар алоҳида механик хоссалари билангина эмас, балки йирик донали металларнинг хоссаларидан фарқ қиладиган ўзгача физик ва кимёвий характеристикалар туфайли ҳам қизиқарли-дир. Магнит хоссаларга эга бўлган металл материаллар маълумотлар сақлаш воситала-рини яратиш нуқтаи назаридан қизиқиш уйғотади. Углерод матрицага жойлашган металлар магнит хоссаларни йўқотмаган ҳолда, оксидланишга чидамли. Инкапсулланган ёки мустаҳкамланган нанометаллар юқо-ри температураларда қиздириб бириктиришга камроқ учраган. Юпқа металл плёнкалар электрон саноатида бирикмалар ёки магнит ва электр қатламлар сифатида қўлланилиши мумкин. Нанометаллар шу жумладан, энергетикада, ракета двигателлари, пиротехник материаллар, микроэлектрон плёнкалар ва қопламалар тайёрлашда, ўта ўтказувчан қотишмалар, мустаҳкамлиги юқори бўлган қотишмалар ва кукунсимон металлар ишлаб чиқаришда ҳам кенг фойдаланилади.

nanometals

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanometals

nanometer

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanometer

nanometr

нанометр

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Xalqaro birliklar tizimida uzunlikning ulush birligi, 1 nm = 10–9m. Odatda atomlar, molekulalar va hujayraviy organellar o‘lchamini o‘lchash uchun foydalaniladi.

 

Xалқаро бирликлар тизимида узунликнинг улуш бирлиги, 1 nm = 10–9m. Одатда, атомлар, молекулалар ва ҳужайравий органеллар ўлчамини ўлчаш учун фойдаланилади.

nanometrologiya

нанометрология

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

O‘lchashlar, ularning birligini ta’minlash metodlari hamda vositalari, nanoobyektlarni tadqiq qilishda talab qilinadigan aniqlikka erishish usullari  to‘g‘risidagi fan.

 

Ўлчашлар, уларнинг бирлигини таъминлаш методлари ҳамда воситалари, нанообъектларни тадқиқ қилишда талаб қилинадиган аниқликка эришиш усуллари тўғрисидаги фан.

Показаны 7281-7300 из 34034