nanoscience

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanoscience

nanoscopy

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanoscopy

nanosecond impulse disturbance to a computer

Толковый словарь по радиочастотному спектру Русско-узбекский толковый словарь терминов по радиочастотному спектру, радиоэлектронным средствам и электромагнитной совместимости

nanosecond impulse disturbance to a computer

nanosecond impulse disturbance

Толковый словарь по радиочастотному спектру Русско-узбекский толковый словарь терминов по радиочастотному спектру, радиоэлектронным средствам и электромагнитной совместимости

nanosecond impulse disturbance

nanosekundli impulsli xalaqitlar

(наносекундли импульсли халақитлар)

Толковый словарь по радиочастотному спектру Русско-узбекский толковый словарь терминов по радиочастотному спектру, радиоэлектронным средствам и электромагнитной совместимости

Davomiyligi bir nanosekunddan bir mikrosekundgacha chegaralarda yotadigan impulsli xalaqitlar.

(Давомийлиги бир наносекунддан бир микросекундгача чегараларда ётадиган импульсли халақитлар.)

nanosensor

наносенсор

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Nanoo‘lchamli elementlardan tuzilgan kimyoviy yoki fizik datchik. Sensorlar fizik tizimlarning holati to‘g‘risida olinadigan axborotni qayta ishlash, uzatish va to‘plash uchun mo‘ljallangan. Bu, kimyoviy tarkib, shakl, tuzilish, holat va dinamika to‘g‘risidagi axborot bo‘lishi mumkin. Datchiklarning har xil turlari mavjud. Ularning ish prinsiplari ma’lum bir fizik yoki kimyoviy hodisalar va xossalarga asoslanadi. Kimyoviy va biologik datchiklar, temperatura, bosim datchik-lari, radarlar, exolotlar, radiatsiya darajasi dat-chiklari misol bo‘la oladi. Hozirgi vaqtda supra-molekulyar tizimlar va Lengmyur-Blojett plyon-kalari asosida sensorlarni tadqiq qilish keng tarqaldi.

 

Наноўлчамли элементлардан тузилган кимё-вий ёки физик датчик. Сенсорлар физик тизимларнинг ҳолати тўғрисида олинадиган ахборотни қайта ишлаш, узатиш ва тўплаш учун мўлжалланган. Бу, кимёвий таркиб, шакл, тузилиш, ҳолат ва динамика тўғрисидаги ахборот бўлиши мумкин. Датчиклар-нинг ҳар хил турлари мавжуд. Уларнинг иш принциплари маълум бир физик ёки кимёвий ҳодисалар ва хоссаларга асосланади. Кимё-вий ва биологик датчиклар, температура, босим датчиклари, радарлар, эхолотлар, радиация даражаси датчиклари мисол бўла олади. Ҳозирги вақтда супрамолекуляр тизимлар ва Ленгмюр-Бложетт плёнкалари асосида сенсорларни тадқиқ қилиш кенг тарқалди.

nanosensor

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanosensor

nanosfera litografiyasi

наносфера литографияси

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Birmuncha yirik zarralardan nanostrukturalan-gan tizimlar hosil qilish yo‘li bilan, tartiblashtirilgan nanozarralar massivlarni shakllantirish jarayoni. Metod kolloid zarralarini yumshoq to‘shamalarda zich joylashtirilgan bir qatlamli strukturalarga birlashtirishni ichiga oladi. Bunda sferalar orasida uyushtirilgan bir xil bo‘shliqlar hosil bo‘ladi. Keyin sirtga talab qilinadigan modda changlatiladi. Yakunlovchi bosqichda kolloid zarralar mos keladigan eritmada eritiladi.

 

Бирмунча йирик зарралардан наноструктураланган тизимлар ҳосил қилиш йўли билан, тартиблаштирилган нанозарралар массивларини шакллантириш жараёни. Метод колло-ид зарраларни юмшоқ тўшамаларда зич жой-лаштирилган бир қатламли структураларга бирлаштиришни ичига олади. Бунда сфера-лар орасида уюштирилган бир хил бўшлиқлар ҳосил бўлади. Кейин сиртга талаб қилинадиган модда чанглатилади. Якунловчи босқичда коллоид зарралар мос келадиган эритмада эритилади.

nanosferalar

наносфералар

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Sferik shakldagi, bo‘shliq bo‘lgan yoki bo‘sh-liqsiz nanozarralar. O‘lchami 2 nm dan 50 nm gacha bo‘lgan mustahkam kremniy sferalar bir necha sekund ichida shakllanadi, organizmga kiritish uchun yetarlicha ixcham va dori prepa-ratlarini nazorat qilinadigan tarzda ajratish uchun foydalaniladigan bir xil kovaklarga ega. Bunday sferalar organik va noorganik  modda-larni, shu jumladan, eng kichik temir zarralarini absorblashi mumkin.

 

Сферик шаклдаги, бўшлиқ бўлган ёки бўш-лиқсиз нанозарралар. Ўлчами 2 nm дан 50 nm гача бўлган мустаҳкам кремний сфералар бир неча секунд ичида шаклланади, организмга киритиш учун етарлича ихчам ва дори пре-паратларини назорат қилинадиган тарзда ажратиш учун фойдаланиладиган бир хил ковакларга эга. Бундай сфералар органик ва ноорганик моддаларни, шу жумладан, энг кичик темир зарраларини абсорблаши мумкин.

nanoshkala

наношкала

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

1 nm dan 100 nm gacha bo‘lgan chiziqli o‘lchamlar intervali.

 

1 nm дан 100 nm гача бўлган чизиқли ўлчамлар интервали.

nanoshtrixkod

наноштрихкод

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Magazinlarda tovarlarni markalash uchun ishla-tiladiganga o‘xshash juda kichik ixcham shtrix-kodlar. Nikeldan elektrokimyoviy usul bilan qilinadigan nikel  nanoipdagi almashinib keladigan oltin va kumush chiziqchalardan iborat. Ol-tin va kumush qoplamalar yupqa qatlamlarining kengligi va ular ip bo‘ylab joylashadigan tartib turlicha bo‘lishi mumkin. Turli metallarga xos bo‘lgan qaytarish qobiliyatidagi xarakterli tafo-vutlar, oddiy optik mikroskopiya vositalari bilan namunalarni identifikatsiya qilish imkoniyatini ta’minlaydi.

 

Магазинларда товарларни маркалаш учун ишлатиладиганга ўхшаш жуда кичик ихчам штрихкодлар. Никелдан электрокимёвий усул билан қилинадиган никель  наноипдаги алмашиниб келадиган олтин ва кумуш чизиқчалардан иборат. Олтин ва кумуш қоплама-лар юпқа қатламларининг кенглиги ва улар ип бўйлаб жойлашадиган тартиб турлича бўлиши мумкин. Турли металларга хос бўлган қайтариш қобилиятидаги характерли тафовутлар, оддий оптик микроскопия воситалари билан намуналарни идентификация қилиш имкониятини таъминлайди.

nanosintez

наносинтез

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Nanozarralar va nanomateriallar olishga yo‘naltirilgan  sintez.

 

Нанозарралар ва наноматериаллар олишга йўналтирилган синтез.

nanoskopiya

наноскопия

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Nanoobyekt tasvirini olish, uning geometriyasini o‘lchash va tadqiq qilish imkonini beradigan kuzatishlar, o‘lchash metodlari, vositalarining jami.

 

Нанообъект тасвирини олиш, унинг геометриясини ўлчаш ва тадқиқ қилиш имконини берадиган кузатишлар, ўлчаш методлари, воситаларининг жами.

nanosphere lithography

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanosphere lithography

nanospheres

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanospheres

nanosprings

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanosprings

nanosterjenlar

наностерженлар

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Yuqori xarakteristika nisbatga ega bo‘lgan qattiq anizametrik strukturalar. Qat’iy o‘lchamlardagi nanosterjenlar yaratish jarayoni, shuningdek, to‘plagich sirtida berilgan yo‘nalishda ularni oriуentirlash metodikasi ishlab chiqilgan.

 

Юқори характеристик нисбатга эга бўлган қаттиқ анизометрик структуралар. Қатъий ўлчамлардаги наностерженлар яратиш жараёни, шунингдек, тўплагич сиртида берилган йўналишда уларни ориентирлаш методикаси ишлаб чиқилган.

nanostructures

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanostructures

nanostrukturalar

наноструктуралар

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Asosiy strukturaviy elementlari juda bo‘lmaganda bir yo‘nalishda 100 nm dan oshmaydigan materiallar. Nanostrukturalar, aniq bir fan nuqtai nazariga bog‘liq holda, anchadan buyon ma’lum bo‘lgan kichik o‘lchamli zarralar yoki yirik hosilalar sifatida qarab chiqilishi mumkin. Kimyo fanida nanostrukturalar – bu, molekulyar og‘ir-ligi 104 dan 1010 gacha bo‘lgan 103 dan 109 gacha atomni ichiga oladigan molekulyar to‘plamdir. Ximiklar nazarida, nanostrukturalar supramolekulalarni o‘zida ifodalaydi. Molekulyar biologlar nazarida, nanostrukturalar oqsillardan viruslargacha va hujayrali organellargacha bo‘lgan ma’lum obyektlar o‘lchamlari bilan taqqoslanadigan o‘lchamga ega. Biroq, materialshunoslar va elektronika bo‘yicha mutaxassislar nazarida, nanostrukturalar – bu, mikroishlov-ning joriy imkoniyatlaridan tashqaridagi obyekt-lardir (garchi ularga yaqinlashsa ham), shu tariqa ular anchagina kichik hosilalardir. Shunday qilib, nanostrukturalar – bu, qattiq jismlar fizikasi, supramolekulyar kimyo va molekulyar biologiya, shuningdek, ko‘plab boshqa fanlar chegarasida joylashgan kompleks tizimlardir.

Асосий структуравий элементлари жуда бўлмаганда бир йўналишда 100 nm дан ошмайдиган материаллар. Наноструктуралар, аниқ бир фан нуқтаи назарига боғлиқ ҳолда, анчадан буён маълум бўлган кичик ўлчамли зарралар ёки йирик ҳосилалар сифатида қараб чиқилиши мумкин. Кимё фанида, нанострук-уралар – бу, молекуляр оғирлиги 104 дан 1010 гача бўлган 103 дан 109 гача атомни ичига оладиган молекуляр тўпламдир. Химиклар назарида, наноструктуралар супра-молекулаларни ўзида ифодалайди. Молеку-ляр биологлар назарида, наноструктуралар оқсиллардан вирусларгача ва ҳужайрали органелларгача бўлган маълум объектлар ўлчамлари билан таққосланадиган ўлчамга эга. Бироқ, материалшунослар ва электроника бўйича мутахассислар назарида, нано-структуралар – бу, микроишловнинг жорий имкониятларидан ташқаридаги объектлардир (гарчи уларга яқинлашса ҳам), шу тариқа улар анчагина кичик ҳосилалардир. Шундай қилиб, наноструктуралар – бу, қаттиқ жисмлар физикаси, супрамолекуляр кимё ва молекуляр биология, шунингдек, кўплаб бошқа фанлар чегарасида жойлашган комплекс тизимлардир.

nanosuyuqliklar

наносуюқликлар

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Boshqa bir suyuqlikka aralashmaydigan suyuq-likning teng taqsimlangan nanotomchilari bo‘l-gan tizimlar. Bunday tizimlar nanoemulsiyalar sifatida ma’lum. Suyuqlikda tekis taqsimlangan qattiq nanozarralar nanokul yoki kolloid eritma deb ataladi. Magnit nanosuyuqliklarning dispers fazasi, dispers faza hajmida tekis taqsimlangan bir domenli magnitlarni o‘zida ifodalaydi. Bunday tizimlar yarimo‘tkazgichlar ishlab chiqarish-da vakuum tizimlar mexanik kirishlarining germetizatsiyasini ta’minlash uchun, vakuum pechlarda, elektron mikroskoplarda va boshqa vakuum qurilmalarda magnit maydoni tomonidan boshqarilishi mumkin.

 

Бошқа бир суюқликка аралашмайдиган суюқ-ликнинг тенг тақсимланган нанотомчилари бўлган тизимлар. Бундай тизимлар наноэмульсиялар сифатида маълум. Суюқликда текис тақсимланган қаттиқ нанозарралар на-нокул ёки коллоид эритма деб аталади. Магнит наносуюқликларнинг дисперс фазаси, дисперс фаза ҳажмида текис тақсимланган бир доменли магнитларни ўзида ифодалайди. Бундай тизимлар ярим ўтказгичлар ишлаб чиқаришда вакуум тизимлар механик киришларининг герметизациясини таъминлаш учун, вакуум печларда, электрон микроскопларда ва бошқа вакуум қурилмаларда магнит майдони томонидан бошқарилиши мумкин.

Показаны 7341-7360 из 34034