nanomanipulator

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanomanipulator

nanomashina

наномашина

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Molekulalar tayyorlash texnologiyasi asosida yaratilgan sun’iy molekulyar mashina. Detallari ayrim molekulalardan hosil qilingan juda kichik o‘lchamlardagi mexanik qurilma. Nanomashinalar tayyorlashga bo‘lgan yondashuvlardan biri, foydali qurilmalardan nusxa olish va sintez qilish uchun, DNK, RNK fermentlar, oqsillar kabi biologik molekulalardan foydalanishni ko‘zda tutadi (bu yondashuvni shartli ravishda ko‘tarilib boruvchi yondashuv deb atash mumkin). Ikkinchi yondashuvga ko‘ra, mavjud mikroishlov berish instrumentlarini, ulardan nanodarajada foydalanish mumkin bo‘lgungacha izchil ixchamlashtirish zarur (pasayib boradigan yondashuv). Yondashuvlardan har biri afzalliklar va kamchiliklarga ega, molekulalar ishlab chiqara oladi-gan birinchi nanofabrikalar ko‘proq har ikki yondashuvni birlashtiradi.

 

Молекулалар тайёрлаш технологияси асосида яратилган сунъий молекуляр машина. Деталлари айрим молекулалаpдан ҳосил қилинган жуда кичик ўлчамлардаги механик қурилма. Наномашиналар тайёрлашга бўлган ёндашув-лардан бири, фойдали қурилмалардан нусха олиш ва синтез қилиш учун, ДНК, РНК ферментлар, оқсиллар каби биологик молекулалардан фойдаланишни кўзда тутади (бу ёндашувни шартли равишда кўтарилиб борувчи ёндашув деб аташ мумкин). Иккинчи ёндашувга кўра, мавжуд микроишлов бериш инс-трументларини, улардан нанодаражада фой-даланиш мумкин бўлгунгача изчил ихчамлаштириш зарур (пасайиб борадиган ёндашув). Ёндашувлардан ҳар бири афзалликлар ва камчиликларга эга, молекулалар ишлаб чиқара оладиган биринчи нанофабрикалар кўпроқ ҳар икки ёндашувни бирлаштиради.

nanomateri als

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanomateri als

nanomateriallar

наноматериаллар

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Nanometr o‘lchamlarga ega bo‘lgan strukturaviy elementlarni ichiga oladigan materiallar ko‘rini-shidagi nanoindustriya mahsulotining bir turi. Ularning mavjudligi, nanoko‘lamdagi omillar-ning paydo bo‘lishi bilan belgilanadigan yangi mexanik, kimyoviy, fizik, biologik va boshqa xossalarning paydo bo‘lishini yoki ancha yaxshi-lanishini ta’minlaydi. Nanozarralarga, nano-plyonkalar va nanokompozitlarga bo‘linadi. Nanomateriallar – bu, qiziqarli fundamental va amaliy xossalarga ega bo‘lgan turli materiallar ko‘pligining keng spektridir. Nanostrukturalar metall, keramik, yarimo‘tkazgichli, polimer, ol-mosli va ko‘plab boshqa materiallarda, shuning-dek, kompozit materiallarda tuzilishi mumkin.

 

Нанометр ўлчамларга эга бўлган структуравий элементларни ичига оладиган материаллар кўринишидаги наноиндустрия маҳсулотининг бир тури. Уларнинг мавжудлиги, нанокўламдаги омилларнинг пайдо бўлиши билан белгиланадиган янги механик, кимёвий, физик, биологик ва бошқа хоссаларнинг пайдо бўлишини ёки анча яхшиланишини таъминлайди. Нанозарраларга, нано-плёнкалар ва нанокомпозитларга бўлинади. Наноматериаллар – бу, қизиқарли фундаментал ва амалий хоссаларга эга бўлган турли материаллар кўплигининг кенг спектридир. Наноструктуралар металл, керамик, яримўтказгичли, полимер, олмосли ва кўплаб бошқа материалларда, шунингдек, композит материалларда тузилиши мумкин.

nanomedicine

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanomedicine

nanomesh

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanomesh

nanometallar

нанометаллар

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

O‘lchami bir necha nanometr bo‘lgan metall zarralar yoki xuddi shunday qalinlikdagi yupqa plyonkalar. Bu obyektlar alohida mexanik xossalari bilangina emas, balki yirik donali metallarning xossalaridan farq qiladigan o‘zgacha fizik va kimyoviy xarakteristikalar tufayli ham qiziqarlidir. Magnit xossalarga ega bo‘lgan metall materiallar ma’lumotlar saqlash vositalarini yaratish nuqtai nazaridan qiziqish uyg‘otadi. Uglerod matritsaga joylashgan metallar magnit xossalarni yo‘qotmagan holda, oksidlanishga chidamli. Inkapsullangan yoki mustahkamlangan nanometallar yuqori temperaturalarda qizdirib biriktirishga kamroq uchragan. Yupqa metall plyonkalar elektron sanoatida birikmalar yoki magnit va elektron qatlamlar sifatida qo‘llanili-shi mumkin. Nanometallar shu jumladan, energetikada, raketa dvigatellari, pirotexnik materiallar, mikroelektron plyonkalar va qoplamalar tayyorlashda, o‘ta o‘tkazuvchan qotishmalar, mustahkamligi yuqori bo‘lgan qotishmalar va kukunsimon metallar ishlab chiqarishda ham keng foydalaniladi.

 

Ўлчами бир неча нанометр бўлган металл зарралар ёки худди шундай қалинликдаги юпқа плёнкалар. Бу объектлар алоҳида механик хоссалари билангина эмас, балки йирик донали металларнинг хоссаларидан фарқ қиладиган ўзгача физик ва кимёвий характеристикалар туфайли ҳам қизиқарли-дир. Магнит хоссаларга эга бўлган металл материаллар маълумотлар сақлаш воситала-рини яратиш нуқтаи назаридан қизиқиш уйғотади. Углерод матрицага жойлашган металлар магнит хоссаларни йўқотмаган ҳолда, оксидланишга чидамли. Инкапсулланган ёки мустаҳкамланган нанометаллар юқо-ри температураларда қиздириб бириктиришга камроқ учраган. Юпқа металл плёнкалар электрон саноатида бирикмалар ёки магнит ва электр қатламлар сифатида қўлланилиши мумкин. Нанометаллар шу жумладан, энергетикада, ракета двигателлари, пиротехник материаллар, микроэлектрон плёнкалар ва қопламалар тайёрлашда, ўта ўтказувчан қотишмалар, мустаҳкамлиги юқори бўлган қотишмалар ва кукунсимон металлар ишлаб чиқаришда ҳам кенг фойдаланилади.

nanometals

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanometals

nanometer

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanometer

nanometrology

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanometrology

nanomotors

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

nanomotors

nanonuqta

нанонуқта

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

O‘lchamlari har bir o‘lchovda 100 nm dan osh-maydigan nanoobyekt.

 

Ўлчамлари ҳар бир ўлчовда 100 nm дан ошмайдиган нанообъект.

nanoolmoslar

наноолмослар

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Nanometr o‘lchamlardagi olmos zarralari. Nanoolmoslar uglerodning, muvozanat fazasi grafit bo‘lgan holat diagrammasi sohalarida sintezlanishi mumkin. Bunday hodisaning sababi, nanoo‘lchamlardagi olmosning hosil bo‘lish entalpiyasi yirik namunalarnikiga nisbatan kichik
bo‘lishida. O‘lchami 5 nm ga yaqin bo‘lgan olmos zarralari trinitro toluol va geksogen aralash-masi portlaganda yuzaga keladi: detonatsion nanoolmos yoki ultradispers olmos. Nanool-moslar salbiy ta’sirlarsiz dorilarni zararlangan hujayralarga yetkazadi. O‘lchami bir necha nanometr bo‘lgan nanoolmoslar diametri 50 dan 100 nm gacha klasterlarga to‘planadi.

 

Нанометр ўлчамлардаги олмос зарралари. Наноолмослар углероднинг мувозанат фазаси графит бўлган ҳолат диаграммаси соҳаларида синтезланиши мумкин. Бундай ҳодисанинг сабаби, наноўлчамлардаги олмоснинг ҳосил бўлиш энтальпияси йирик намуналарникига нисбатан кичик бўлишида. Ўлчами 5 nm га яқин бўлган олмос зарралари тринитро толу-ол ва гексоген аралашмаси портлаганда юза-га келади: детонацион наноолмос ёки ультра-дисперс олмос. Наноолмослар салбий таъсир-ларсиз дориларни зарарланган ҳужайраларга етказади. Ўлчами бир неча нанометр бўлган наноолмослар диаметри 50 дан 100 nm гача кластерларга тўпланади.

Показаны 7681-7700 из 34437