qo‘sh elektr qatlam

қўш электр қатлам

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Fazoviy ajratilgan qarama-qarshi belgili elektr zaryadlardan iborat ikki faza chegarasida hosil bo‘ladigan yupqa qatlam. Zaryadlarning fazoviy ajratilishida har doim elektr potensiallar farqi yuzaga keladi. Shu sababli, qo‘sh elektr qatlam elektrodli jarayonlar tezligiga, adsorbsiyaga, dis-pers tizimlar barqarorligiga, ho‘llanuvchanlikka jiddiy ta’sir ko‘rsatadi. Ionlarning o‘lchamlari hisobga olinadigan zamonaviy qo‘sh qatlam nazariyasiga ko‘ra, tashqi qoplamani ikki qatlamga: sirtga taqаb yaqinlashtirilgan ionlarning adsorbsion qatlamiga (Shtern-Gelmgols qatlami) va diffuz qatlamga (Gui-Chepmen qatlami) ajratiladi.

 

Фазовий ажратилган қарама-қарши белгили электр зарядлардан иборат икки фаза чегарасида ҳосил бўладиган юпқа қатлам. Зарядларнинг фазовий ажратилишида ҳар доим электр потенциаллар фарқи юзага келади. Шу сабабли, қўш электр қатлам электродли жараёнлар тезлигига, адсорбцияга, дисперс тизимлар барқарорлигига, ҳўлланувчанликка жиддий таъсир кўрсатади. Ионларнинг ўлчамлари ҳисобга олинадиган замонавий қўш қатлам назариясига кўра, ташқи қопламани икки қатламга: сиртга тақаб яқинлаштирилган ионларнинг адсорбцион қатламига (Штерн-Гельмгольц қатлами) ва диффуз қат-ламга (Гуи-Чепмен қатлами) ажратилади

qo‘sh mustaqil shina arxitekturasi

 

       қўш мустақил шина архитектураси

толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям

Protsessorni qurish arxitekturasi, bunda ma’lumotlar bir vaqtda bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan holda ikkita shina orqali parallel uzatiladi. Kompyuter platformalar o‘tkazish qobiliyatining ko‘pgina muammolarini hal qiladi. Amaliy dasturlarning talablarini qondirish va protsessorlarning yangi avlodlarini yanada rivojlantirish imkoniyatlarini ta’minlash uchun, Intel firmasi tomonidan ishlab chiqilgan.

 

Процессорни қуриш архитектураси, бунда маълумотлар бир вақтда бир-бирига боғлиқ бўлмаган ҳолда иккита шина орқали параллел узатилади. Компьютер платформалар ўтказиш қобилиятининг кўпгина муаммоларини ҳал қилади. Амалий дастурларнинг талабларини қондириш ва процессорларнинг янги авлодларини янада ривожлантириш имкониятларини таъминлаш учун, Intel фирмаси томонидан ишлаб чиқилган

qo‘shimcha

       қўшимча

толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям

Qandaydir tartiblashtirilgan strukturaga (massivga, ro‘yxatga, faylga) tegishli joyga yangi elementni qo‘shish protsedurasi. Mantiqiy va fizik darajalarda qilinishi mumkin.

 

Қандайдир тартиблаштирилган структурага (массивга, рўйхатга, файлга) тегишли жойга янги элементни қўшиш процедураси. Мантиқий ва физик даражаларда қилиниши мумкин.

qo‘shni kanal

(қўшни канал)

Толковый словарь по радиочастотному спектру Русско-узбекский толковый словарь терминов по радиочастотному спектру, радиоэлектронным средствам и электромагнитной совместимости

Ishchi kanal yonida joylashgan va chastota bo‘yicha undan chastotalar to‘ri qadamiga teng bo‘lgan kattalikda (masalan, 25 kHz) orqada qoladigan kanal.

(Ишчи канал ёнида жойлашган ва частота бўйича ундан частоталар тўри қадамига тенг бўлган катталикда (масалан, 25 kHz) орқада қоладиган канал.)

qo‘shni kanallardan bo‘ladigan xalaqit

(қўшни каналлардан бўладиган халақит)

Толковый словарь по радиочастотному спектру Русско-узбекский толковый словарь терминов по радиочастотному спектру, радиоэлектронным средствам и электромагнитной совместимости

Ishchi chastotadan chastotalar to‘ri qadamiga karrali kattalikka farqlanuvchi boshqa kanallar chastotasidan yuzaga keladigan xalaqit.

 

Izoh – Ingliz tilida bu atama xalaqitlar manbaining joylashuvini aniqlab beruvchi tafsilotlarga ega bo‘ladi: keyingi kanal xalaqiti – netx – channel interference va qo‘shni kanal xalaqiti neighboring – channel interference.

 

(Ишчи частотадан частоталар тўри қадамига каррали катталикка фарқланувчи бошқа каналлар частотасидан юзага келадиган халақит.

Изоҳ – Инглиз тилида бу атама халақитлар манбаининг жойлашувини аниқлаб берувчи тафсилотларга эга бўлади: кейинги канал халақити – netx – channel interference ва қўшни канал халақити neighboring – channel interference.)

qo‘shni radiokanal

(қўшни радиоканал)

Толковый словарь по радиочастотному спектру Русско-узбекский толковый словарь терминов по радиочастотному спектру, радиоэлектронным средствам и электромагнитной совместимости

Kengligi radioqabulqiluvchi qurilmaning o‘tkazish polosasi kengligiga teng, o‘rtacha chastotasi esa, radioqabulqiluvchi qurilmaning sozlash chastotasidan berilgan minimal kattalikda orqada qoladigan chastotalar polosasi.

(Кенглиги радиоқабулқилувчи қурилманинг ўтка-зиш полосаси кенглигига тенг, ўртача частотаси эса, радиоқабулқилувчи қурилманинг созлаш частотасидан берилган минимал катталикда орқада қоладиган частоталар полосаси.)

qo‘shni yo‘ldoshdan bo‘ladigan xalaqit

(қўшни йўлдошдан бўладиган халақит)

Толковый словарь по радиочастотному спектру Русско-узбекский толковый словарь терминов по радиочастотному спектру, радиоэлектронным средствам и электромагнитной совместимости

Bitta orbitada joylashgan yoki yonma-yon joylashgan orbitadagi yo‘ldosh signallari nurlanishidan yuzaga keladigan xalaqit.

(Битта орбитада жойлашган ёки ёнма-ён жойлашган орбитадаги йўлдош сигналлари нурланишидан юзага келадиган халақит.)

qo‘shni yo‘ldoshdan bo‘ladigan xalaqit

Словарь терминов по спутниковой связи Русско-узбекский толковый словарь терминов по спутниковой связи

Bitta orbitada joylashgan yoki yonmayon joylashgan orbitadagi yo‘ldosh signallari nurlanishidan yuzaga keladigan xalaqit

qo‘yilganlik

       қўйилганлик 

толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям

O‘xshash yoki boshqa bir konstruktsiyaga kirish yuz beradigan algoritm, dastur, komanda strukturasi. Masalan, sikldagi sikl, shartli operatordagi shartli operator.

 

Ўхшаш ёки бошқа бир конструкцияга кириш юз берадиган алгоритм, дастур, команда структу-раси. Масалан, циклдаги цикл, шартли оператордаги шартли оператор.

qo‘zg‘atkich ( қўзғаткич )

Толковый словарь по радиочастотному спектру Русско-узбекский толковый словарь терминов по радиочастотному спектру, радиоэлектронным средствам и электромагнитной совместимости

Modulyator va chastotalarning ishchi to‘rini shakllantiruvchi chastotalar sintezatorini o‘z ichiga oluvchi qurilma. Qo‘zg‘atkich tarkibiga signalni ol-dindan kuchaytirish qurilmasi kirishi mumkin. (Модулятор ва частоталарнинг ишчи тўрини шакллантирувчи частоталар синтезаторини ўз ичига олувчи қурилма. Қўзғаткич таркибига сигнални олдиндан кучайтириш қурилмаси кириши мумкин.)

qobiq

       қобиқ

толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям

Asosiy dastur bilan ishlashni soddalashtiradigan dastur (dasturlar kompleksi). Qobiqlardan dasturlash muhitini yaratish uchun keng foydalaniladi. Masalan, Borland firmasi Paskal, Si, Prolog tillari bilan ishlash uchun qobiq ishlab chiqdi va uni dasturlash tili tarkibiga kiritdi, bu dasturlash jarayonini ancha soddalashtiradi. Qobiqlarga ehtiyoj bo‘lmaydigan tizimlarni ishlab chiqishga yo‘naltirilgan tendensiya bor. Ba’zida o‘rab turgan muhit nomidan foydalaniladi.

 

Асосий дастур билан ишлашни соддалаштирадиган дастур (дастурлар комплекси). Қобиқлардан дастурлаш муҳитини яратиш учун кенг фойдаланилади. Масалан, Borland фирмаси Paskal, Си, Prolog тиллари билан ишлаш учун қобиқ ишлаб чиқди ва уни дастурлаш тили таркибига киритди, бу дастурлаш жараёнини анча соддалаштиради. Қобиқларга эҳтиёж бўлмайдиган тизимларни ишлаб чиқишга йўналтирилган тенденция бор. Баъзида ўраб турган муҳит номидан фойдаланилади.

qog‘ozsiz texnologiya

       қоғозсиз технология

толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям

Ma’lumotlar bilan qog‘oz tashuvchilardan foydalan-masdan ishlash texnologiyasi. Qog‘ozsiz texnolo-giyada kompyuterlardan, magnit va optik ma’lumot-lar tashuvchilardan foydalanish ko‘zda tutiladi, bu-ning hisobiga boshqarish samaradorligi oshadi.

 

Маълумотлар билан қоғоз ташувчилардан фойдаланмасдан ишлаш технологияси. Қоғозсиз технологияда компьютерлардан, магнит ва оптик маълумотлар ташувчилардан фойдаланиш кўзда тутилади, бунинг ҳисобига бошқариш самарадорлиги ошади.

qog‘ozsiz texnologiya

       қоғозсиз технология

толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям

Ma’lumotlar bilan qog‘oz tashuvchilardan foydalan-masdan ishlash texnologiyasi. Qog‘ozsiz texnolo-giyada kompyuterlardan, magnit va optik ma’lumot-lar tashuvchilardan foydalanish ko‘zda tutiladi, bu-ning hisobiga boshqarish samaradorligi oshadi.

 

Маълумотлар билан қоғоз ташувчилардан фойдаланмасдан ишлаш технологияси. Қоғозсиз технологияда компьютерлардан, магнит ва оптик маълумотлар ташувчилардан фойдаланиш кўзда тутилади, бунинг ҳисобига бошқариш самарадорлиги ошади.

qog‘ozsiz texnologiyalar

қоғозсиз технологиялар

Русско-узбекский толковый словарь терминов по цифровой экономике Русско-узбекский толковый словарь терминов по цифровой экономике

Axborotning asosiy tashuvchisi qog‘oz emas, balki, mashina eltuvchida (kompyuter xotirasida) shakllantiriladigan va foydalanuvchiga displey ekrani orqali yetkaziladigan elektron hujjat bo‘lib hisoblanadigan texnologiya.

 

Ахборотнинг асосий ташувчиси қоғоз эмас, балки машина элтувчида (компьютер хотирасида) шакллантириладиган ва фойдаланувчига дисплей экрани орқали етказиладиган электрон ҳужжат бўлиб ҳисобланадиган технология.

qoplash zonasi (kosmik stansiyaning)

Словарь терминов по спутниковой связи Русско-узбекский толковый словарь терминов по спутниковой связи

Belgilangan xizmatning kosmik stansiyasi bilan bog‘langan va muayyan chastotaga ega zona bo‘lib, uning chegaralarida muayyan texnik sharoitlarda bitta yoki bir nechta Yer stansiyasi bilan, signallar qabul qilish yoki uzatish, yoki unisini ham, bunisini ham amalga oshirish uchun radioaloqa o‘rnatilishi mumkin bo‘ladi. Izohlar 1 Bir nechta qoplash zonasi har doim bir stansiya bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin, masalan bir nechta antenna nurlariga ega bo‘lgan yo‘ldoshda. 2 Texnik shartlar quyidagilarni o‘z ichiga oladi: ham uzatish stansiyalarida, ham qabul qilish stansiyalarida qo‘llaniladigan uskuna xarakteristikalarini; uni o‘rnatishning o‘ziga xos xususiyatlarini; talab etiladigan uzatish sifatini, masalan, himoya nisbatlari va ekspluatatsiya qilish shartsharoitlarini. 3 Quyidagi zonalarni farqlash mumkin: xalaqitlar bo‘lmagandagi qoplash zonasi, ya’ni faqat tabiiy yoki sanoat shovqini bilan chegaralangan zona; nominal qoplash zonasi: u mo‘ljallangan uzatkichlarni hisobga olish orqali chastotaviy rejani ishlab chiqishda aniqlanadi; haqiqiy qoplash zonasi, ya’ni amalda mavjud bo‘lgan shovqin va xalaqitlar hisobga olingan qoplash zonasi. 4 «Qoplash zonasi» tushunchasi geostatsionar bo‘lmagan yo‘ldosh bortidagi kosmik stansiyaga nisbatan bevosita qo‘llanilishi mumkin emas, buning uchun qo‘shimcha tekshirish talab etiladi. 5 «Xizmat ko‘rsatish zonasi» atamasi «qoplash zonasi» atamasi kabi texnik asosga ega bo‘lishi, shu bilan birga ma’muriy jihatlarni ham o‘z ichiga olishi kerak

qora plyonkalar

қора плёнкалар

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Yuqori molekulyar birikmalarning yoki sirt aktiv moddalarning solvatlangan molekulalari hosil qilgan yupqa qatlamlar. Ularning qalinligi spektr ko‘rinadigan qismi to‘lqin uzunligining choragidan kichik, shuning uchun qaytgan yorug‘likda ular qora bo‘lib ko‘rinadi.

 

Юқори молекуляр бирикмаларнинг ёки сирт актив моддаларнинг сольватланган молекулалари ҳосил қилган юпқа қатламлар. Уларнинг қалинлиги спектр кўринадиган қисми тўлқин узунлигининг чорагидан кичик, шунинг учун қайтган ёруғликда улар қора бўлиб кўринади.

qotib qolish»

      «қотиб қолиш»

толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям

Dasturiy ta’minotning noto‘g‘ri ishlashi operatorning noto‘g‘ri harakatlari yoki texnik vositalarning ishlamay qolishi tufayli yuzaga keladigan kompyuterning holati. Bunda kompyuter ishning keyingi qadamini bajarmaydi va standart uzilishlarga javob bermaydi. Turli darajadagi «qotib qolishlar» ajratiladi. Dastur «qotib qolganda», odatda, bir vaqtda Ctrl va Break klavishalari bosiladi; operatsion tizim «qotib qolganda», «qaynoq» start (ishga tushirish) bajariladi; klaviatura o‘chib qolganda, Reset klavishasi bosiladi, agar bu klavisha bo‘lsa, yoki kompyuter o‘chirib-yoqiladi.

 

Дастурий таъминотнинг нотўғри ишлаши операторнинг нотўғри ҳаракатлари ёки техник воситаларнинг ишламай қолиши туфайли юзага келадиган компьютернинг ҳолати. Бунда компьютер ишнинг кейинги қадамини бажармайди ва стандарт узилишларга жавоб бермайди. Турли даражадаги «қотиб қолишлар» ажратилади. Дастур «қотиб қолганда», одатда, бир вақтда Ctrl ва Break клавишалари босилади; операцион тизим «қотб қолганда», «қайноқ» старт (ишга тушириш) бажарилади; клавиатура ўчиб қолганда, Reset клавишаси босилади, агар бу клавиша бўлса, ёки компьютер ўчириб-ёқилади.

qovushqoqlik koeffitsiyenti

қовушқоқлик коэффициенти

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Qovushqoq oqim uchun Nyuton tenglamasida siljish kuchlanishining siljish tezligiga bo‘lgan nisbati.

 

Қовушқоқ оқим учун Ньютон тенгламасида силжиш кучланишининг силжиш тезлигига бўлган нисбати.

qovushqoqlik

қовушқоқлик

Словарь по нанотехнологии Словарь по нанотехнологии

Oquvchan jismlar (suyuqliklar va gazlar) ning, ular bir qismining boshqa qismiga nisbatan ko‘chishga qarshilik ko‘rsata olish xossasi. Qovushqoqlik paskallarda (Pa∙s) o‘lchanadi.

 

Оқувчан жисмлар (суюқликлар ва газлар) нинг, улар бир қисмининг бошқа қисмига нисбатан кўчишга қаршилик кўрсата олиш хоссаси. Қовушқоқлик паскалларда (Pa∙s) ўлчанади.

quad flat package (QFP)

толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям толковый словарь терминов по современным компьютерным технологиям

quad flat package (QFP)

Показаны 8221-8240 из 34034