Показаны 18281-18300 из 34437
ТерминОбозначения
Язик 
 
CDMAkod bo‘yicha ajratish bilan ko‘p marta/ko‘p stansion foydalana olish
O'zbek
CDMAмножественный/ многостанционный доступ с кодовым разделением
Русский
CDMACode Division Multiple Access
English

yaqin tartib

яқин тартиб

Chekli korrelyatsiya radiusiga (odatda, bir qan-cha atomlararо masofaga) ega sohada modda (atomlar, atomlar guruhlari, molekulalar guruh-lari) mikrostruktura elementlari fazoviy korre-lyatsiyasining mavjudligi. Cheksiz katta masofa-larda takrorlanadigan tartiblilik uzoq tartib deyi-ladi.

 

Чекли корреляция радиусига (одатда, бир қанча атомлараро масофага) эга соҳада модда (атомлар, атомлар гуруҳлари, молекулалар гуруҳлари) микроструктура элементлари фазовий корреляциясининг мавжудлигиги. Чексиз катта масофаларда такрорланадиган тартиблилик узоқ тартиб дейилади.

O'zbek

Ближний порядок

Наличие пространственной корреляции элементов микроструктуры вещества (атомов, групп атомов, молекул и т.п.) в области с конечным радиусом корреляции (обычно несколько межатомных расстояний). Упорядоченность, повторяющаяся на неограниченно больших расстояниях, называется дальним порядком.

Русский

  short range ordering

  short range ordering

English
CDPCma’lumotlarni qayta ishlash hisoblash markazi
O'zbek
CDPCвычислительный центр обработки данных
Русский
CDPCCentral Data Processing Computer
English

blok-sopolimer

блок-сополимер

Polimerlarning, turli tarkibdagi almashinib keladigan polimer bloklarini yoki o‘zaro kimyo-viy bog‘lanishlar bilan bog‘langan tuzilishlarni ichiga oladigan alohida turi. Xususiy hol − makromolekulada bir xil tarkibdagi, lekin turli fazoviy strukturadagi bloklarni ichiga oladigan stereobloksopolimerlar. Blokdagi monoo‘lcham-li zvenolar soni polimerning barcha xossalari unda ko‘rinishini ta’minlash uchun yetarli bo‘li-shi kerak. Agar bloklar mos kelmaydigan polimerlardan tuzilgan bo‘lsa, u holda bloksopolimerlar mikrogeterogen strukturaga ega bo‘ladi va ularda alohida bloklar hosil qiladigan polimerlarning xossalari qo‘shiladi. Polimerlarni kimyoviy o‘zgartirishning eng samarali yo‘lla-ridan biri shunga asoslangan.

 

Полимерларнинг, турли таркибдаги алмашиниб келадиган полимер блокларини ёки ўзаро кимёвий боғланишлар билан боғланган тузилишларни ичига оладиган алоҳида тури. Хусусий ҳол − макромолекулада бир хил таркибдаги, лекин турли фазовий структурадаги блокларни ичига оладиган стерео-блоксополимерлар. Блокдаги моноўлчамли звенолар сони полимернинг барча хоссалари унда кўринишини таъминлаш учун етарли бўлиши керак. Агар блоклар мос келмайдиган полимерлардан тузилган бўлса, у ҳолда блоксополимерлар микрогетероген структурага эга бўлади ва уларда алоҳида блоклар ҳосил қиладиган полимерларнинг хоссалари қўшилади. Полимерларни кимёвий ўзгартиришнинг энг самарали йўлларидан бири шунга асосланган.

O'zbek

Блок-сополимер

Особый вид полимеров, содержащих чередующиеся блоки полимеров различного состава или строения, соединенные между собой химическими связями. Частный случай − стереоблоксополимеры, содержащие в макромолекуле блоки одинакового состава, но различной пространственной структуры. Число мономерных звеньев в блоке должно быть достаточным для проявления в нем всей совокупности свойств данного полимера. Если блоки состоят из несовместимых полимеров, то блоксополимеры приобретают микрогетерогенную структуру и в них сочетаются свойства полимеров, образующих отдельные блоки. На этом основан один из эффективных путей химического модифицирования полимеров.

Русский

block-copolymer

block-copolymer

English

Broun harakati

Броун ҳаракати

Mikroskopik, suyuqlikda (yoki gazda) tortilgan qattiq modda zarralarining (Broun zarralari), atrof muhit molekulalarining zarblari ostida yuz beradigan tartibsiz harakati. Tabiiy molekulyar strukturalarni yig‘ishda katta ahamiyatga ega.

 

Микроскопик, суюқликда (ёки газда) тортилган қаттиқ модда зарраларининг (Броун зар-ралари), атроф муҳит молекулаларининг зарблари остида юз берадиган тартибсиз ҳаракати. Табиий молекуляр структураларни йиғишда катта аҳамиятга эга.

O'zbek

Броуновское движение

Беспорядочное движение микроскопических, взвешенных в жидкости (или газе) частиц (броуновские частицы) твёрдого вещества, происходящее под действием ударов молекул окружающей среды. Играет важную роль в сборке природных молекулярных структур.

Русский

 Brownian motion

 Brownian motion

English

valent elektronlar

валент электронлар

Atomlar tashqi elektron qobig‘ining, atom orbitallaridan molekulyar orbitallarga o‘tgan holda, kimyoviy bog‘lanishlar hosil qilishda qatnashadigan elektronlari.

 

Атомлар ташқи электрон қобиғининг, атом орбиталларидан молекуляр орбиталларга ўтган ҳолда, кимёвий боғланишлар ҳосил қилишда қатнашадиган электронлари.

O'zbek

Валентные электроны

Электроны внешней электронной оболочки атомов, которые могут участвовать в образовании химических связей, переходя с атомных на молекулярные орбитали.

Русский

valence electrons

valence electrons

English

Van-der-Vaals kuchlari

Ван-дер-Ваальс кучлари

Molekulalar yoki zarralar o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir kuchlar. Molekulalararo Van-der-Vaals kuchlari uchta tarkibiy qism – london kuchlari, oriyentatsion kuchlar (molekulalarning doimiy dipol moment bilan elektrostatik o‘zaro ta’siri) va induksion kuchlar bilan belgilanadi.

 

Молекулалар ёки зарралар ўртасидаги ўзаро таъсир кучлар. Молекулалараро Ван-дер-Ваальс кучлари учта таркибий қисм – лондон кучлари, ориентацион кучлар (молекулаларнинг доимий диполь момент билан электростатик ўзаро таъсири) ва индукцион кучлар билан белгиланади.

O'zbek

Ван-дер-Ваальсовы силы

Силы взаимодействия между молекулами или частицами. Межмолекулярные Ван-дер-Ваальсовы силы определяются тремя состав-ляющими − лондоновскими силами, ориентационными силами (электростатическое взаимодействие молекул с постоянным дипольным моментом) и индукционными силами.

Русский